Nė Kur'anin fisnik thuhet:"Ai ėshtė All-llahu, qė nuk ka zot tjetėr pėrveē Tij, sundues i pėrgjithshėm i pastėr, shpėtimtar, sigurues mbikėqyrės, i plotfuqishėmmbizotėrues, i madhėrishėm (el-Mutekebbir)."(El Hashr, 23)
Lartėmadhėria i takon vetėm Zotit. Ai ėshtė i Lartėsuar me Qenjen dhe atributet e Tij.
Me Emrin e Bukur tė Zotit "el-Mutekebbir" nuk lejohet tė emėrtohet ansjė prej krijesave tė Tij.
Pejgamberi a.s ka thėnė: "Njėherė u konfrontuan Xhenneti dhe Zjarri, dhe Zjarri tha: "Jam i rezervuar pėr kryelartėt (mutekebbirun) dhe tiranėt (mutexhebbirun)". Ndėrsa Xhenneti tha: "Tek unė do tė hyjnė vetėm tė dobėtit dhe ata qė njerėzit i kanė poshtėruar" "All-llahu i Madhėrishėm i tha Xhennetit: "Ti je mėshira Ime (rahmet), me ty do tė mėshiroj kend tė dua prej robėve tė Mi" Ndėrsa Zjarrit i tha "Ti je dėnimi Im, me ty do tė dėnoj kend tė dua prej robėve tė Mi".
Qė tė dy e kanė masėn e tyre. Zjarri nuk do tė mbushet pėrderisa Ai nuk e ven Kėmbėn e Tij mbi te, pėr ēfarė zjarri do tė thotė: "Mjaft mjaft". Atėherė ai do tė mbushet, ndėrsa banorėt e tij do tė ngushtohen. All-llahu i Madhėrishėm dhe i Lartėsuar askujt nga robėrit e Tij nuk i bėn padrejtėsi.
Xhennetin, All-llahu i Madhėrishėm dhe i Lartėsuar e krijoi dhe krijesat pėr te.
(Transmeton Ebu Hurejre, shėnon Buhariu)
Nė Kur'anin fisnik thuhet: "Ata qė kundėrshtojnė shpalljen e All-llahutpa pasur argument, nuk kanė tjetėr nė zemrate tyre vetėm se njė mendjemadhėsi (kibr) metė cilėn nuk do t'ia arrijnė qėllimit, e tikėrko mbrojtje te All-llahu, se Ai tė gjithai dėgjon dhe i sheh" (Gafir, 56)
Nė njė hadith Muhammedi a.s. tėrheq vėrejtjen nė rrezikun e kryelartėsisė dhe thotė qė Nuhu a.s. e kėshilloi tė birin: "O djali im, tė kėshilloj dy gjėra. Tė kėshilloj fjalėt "La ilahe il-lellah". Nėse kėto fjalė vehen nė njė anė tė peshojes, dhe qiejt e Toka nė anėn tjetėr, kėto fjalė do tė mbipeshojnė. Nėse qiejt e Toka ishin njė rreth, kėto fjalė do t'i ndėrprenin ashtu qė do tė bėheshin tė sinqert ndaj All-llahut. Dhe tė kėshilloj fjalėt "Subhanall-llahi ve bi hamdihi", e kėto paraqesin robėrimin e krijesave, dhe me kėto furnizimi i tyre ndėrpritet. Ndėrsa tė ndaloj dy gjėra, t'i vejsh shok apo diē All-llahut (shirk) dhe kryelartėsinė (kibr), ngase kėto dyja janė perde para Zotit. (Transmeton Ibn Omeri, shėnon el-Buzzar).
All-llahu i Madhėrishėm ėshtė i Lartėsuar dhe nuk i duhet askush, askush nuk mund ta inspiroj apo detyroj qė tė bėj diē. Pėr kėtė Ai ėshtė "el-Mutekebbir".
Nė anėn tjetėr, krijesat duhet tė janė falendėruese ndaj Krijuesit pėr dhuratėn e ekzistencės por edhe pėr shkak tė pėrkujdesjes sė pėrhershme tė Krijuesit tė tyre.
Pėr kėtė njeriu nuk mund tė jet "i lartėsuar", por duhet tė jet modest, i butė, i pėrulur dhe falėnderues, duke mos i mohuar begatit e All-llahut dhe duke mos i nėnēmuar tė tjerėt.
Nė njė hadith Muhammedi a.s. ka thėnė: "Nuk do tė hyjė nė Xhennet ai i cili nė zemėr ka qoftė edhe njė thėrmi tė kryelartėsisė" Njė njeri me kėtė tha: "Njeriu dėshiron tė ketė petk tė bukur, kėpucė tė bukura". Atėherė Pejgamberi, a.s. tha: "Vėrtetė All-llahu ėshtė i bukur (xhemil) dhe e do bukurinė (xhemal). Kryelart d.m.th. me qenė i tėrbuar ndaj Hakut dhe me i nėnēmuar njerėzit. (Transmeton Abdullah ibn Mus'udi, shėnon Muslimi)
Pėrsėri nė njė hadith tjetėr Muhammedi a.s. thotė: Kryelartėt nė Ditėn e Gjykimit do tė jenė tė tubuar si grimca nė formėn e njerėzve. Nga tė gjitha anėt do ti mbuloj turpi, dhe do tė sillen nė burgun e xhehennemit i cili quhet "Bules". Do ti rrethoj zjarri i tė gjithė zjarreve, do tu jepet pėr tė pirė qelb dhe gjak i banorėve tė zjarrit, me helm vdekjeprurės. (Transmeton Abdullah ibn Amr ibn el-Asibn Vail, shėnon Tirmidhiu)
Njeriu duhet tė jet nė ēdo gjė i butė dhe i pėrulur Ndaj All-llahut tė Lartėsuar, ndaj prindėrve, ndaj vėllezėrve dhe motrave, ndaj bashkshortes, ndaj fėmijėve, farefisit, fqinjėve, xhematlive, shokėve dhe tė tjerėve. Duke u sjellur me tė tjerėt me pėrulėsi dhe modesti, njeriu mund tė pret se edhe All-llahu i Madhėrishėm ashtu do tė sillet me atė. Sepse tė gjithė njerėzit janė vėllezėr dhe motra, tė gjithė kanė prindėr Ademin a.s. dhe Havėn, ndėrsa Ademi a.s. ėshtė krijuar prej dheut.
Muhammedi a.s. ka thėnė: "Kush nuk mėshiron, All-llahu nuk do ta mėshiroj" (Transmeton Ibn Mes'udi, shėnon Tirmidhiu)
Secili mund i ynė, secila vepėr e mirė qė ne e bėjmė, nė realitet ėshtė dhuratė e All-llahut tė Madhėrishėm, e fituar nga mėshira e Tij.
Pėr kėtė qartė Muhammedi a.s. kėshillon: "Askėnd vepra e tij nuk do ta fusė nė Xhennet" Nė kėtė njeri prej sahabėve pyeti: "As ty o i Dėrguar i All-llahut?", Muhammedi a.s. u pėrgjigj: "As mua, pėrveē nėse All-llahu mė mbulon me mėshirėn e Tij" (Transmeton Ebu Hurejre, shėnon Muslimi)
Sa mė i pėrulur tė jet njeriu, nė atė masė All-llahu i Madhėrisėhm do ta ngritė nė shkallė mė tė lartė. Pejgamberi, a.s. nė haxhin Lamtumirės e lexoi kėtė dua si kulminacion i njohurisė sė tij: (All-llahumme, inneke tesme'u kelami ve tera mekjani ve ta'lemu sirr-rri ve alanijeti, ve la jahfa alejke shej'un min emri, enel ba'i thul fekirul mustegithul mustexhirul vexhilul mushfikul mukirr-rrul mu'terifu bi dhenbihi, es'eluke mus'eletel miskin ve ebtehilu ilejke bit-ti-hadhel-dhelil, ve edu'ke du'ael ha'ifid- darir, men hada'at leke rekabetuhu ve fadat leke ibretuhu ve dhel-le leke xheseduku ve regame leke enfuhu. All-llahumme la texh'alni bi dua'ike Rabbi shekijjen ve kun bi reufen rahimen, ja Hajrel mes'ulin ve ja Hajrel mu'tin)
"O Zot im, Ti dėgjon tė folurit tim, dhe shehė vendin tim, dhe di fshehtėsin time dhe qė haptaz e shprehi. Asgjė e imja nuk ėshtė e fshehtė pėr Ty, Unė jam i varfėr, i nevojshėm pėr ndihmė, andaj pėr ndihmė tė lutem, i frikėsuar, vėrtetoj dhe pranoj mėkatet e mija. Tė lutem si njė i varfėr, modest i cili lutet, i pėrulur tė lutem Ty. Tė lutem me lutjen e tė frikėsuarit, tė dobėtit, atij i cili ėshtė i pėrulur ndaj Teje, ai i cili derdhė lotė pėr Ty, ai i cili trupin e ka tė pėrulur ndaj Teje, ai i cili pėrulet pėr Ty. O Zoti im, mos lejo qė me lutjen time, o Zoti im tė jem i pikėlluar, bėhu ndaj meje i butė dhe i mėshirshėm. O Ti qė mė sė miri pėrgjigjesh, o Ti i cili mė sė miri dhuron! (Transmeton Ibn Abbasi, shėnon Taberaniu)
Lidhja me kėtė Emėr tė Bukur tė Zotit (teal-luk), ndodhė qė nėpėr vetėdijen e njeriut kalon ndjenja qė "lartėsia i takon vetėm All-llahut tė Madhėrishėm".
Njohja e kėtij Emri tė Zotit (tehakkuk) vėrehet qė njeriu njeh qė lartėsia e All-llahut shprehet nė Fuqin e Tij, si dhe nė lėshimin e bukurive tė Tij nė zemrat tona. Kėshtu vėrejm qė All-llahu i Madhėrishėm "gėzohet" kur robi pendohet.
Njeriu kupton qė pėr Madhėshtinė e Zotit mė sė miri flasin versetet kuranore: "Ai punon atė qė dėshiron"(El Buruxhė, 16), "Asnjė send nuk ėshtė si Ai"(Esh Shura, 11)
Zbukurimi me shprehjen e cilėsive tė kėtij Emri tė Bukur tė Zotit (tehal-luk) vėrehet nė atė qė zbrazė zemrėn pervėē Tij. Kur njeriu largon nga zemra ēdo gjė pėrveē Zotit, atėherė arrin dashurinė e sinqertė duke iu nėnshtruar tėrsisht All-llahut tė Madhėrishėm. Imam Kushejriu transmeton se e kanė pyetur Jahja ibn Muadhin, ē'ėshtė dashuria (mehabbe)? Ndėrsa ai u pėrgjigj: "Dashuria ėshtė ajo qė nuk rritet nga mirėsia, as nuk zvogėlohet nga ashpėrsia"
H. Fejzullah ef. thotė: "Kush e lexon kėtė emėr me nijjet (qėllim) tė mirė, All-llahu do ti jepė autoritet i cili do tė rrezatoj nga ai"
Dr. Abdul Halim Mahmudi thotė: "Thuhet, se ky emėr posedon fshehtėsinė e lidhjes, lidhshmėrisė, andaj kush e lexon kėtė Emėr dhjetė herė ndaj personit i cili folė pa turpėsi, gjuha do ti lidhet dhe do tė ndalohet sė foluri"
All-llahu i Dashur e di mė sė miri!
Pėrgatiti: Dr. Ali Iljazi
15.08.2006.islamgjakova.ne