www.islamgjakova.net
KËSHILLI I BASHKËSISË ISLAME GJAKOVË
islamgjakova
 
 
Faqja e parë
Historiku i qytetit
KBIGJ
Xhamitë e qytetit
Imamët
Aktivitete
 
Shehadeti
Namazi
Zekat
Agjërimi
Haxhi
 
Kur'an
Tefsiri
Hadithe
Hytbe
Tema islame
Tregime islame
Histori
Shkencë
Artikuj
Aktualitete
Libra
Poezi
 
Emrat e Zotit
Emrat musliman
Bota islame
Personalitete
Të udhëzuarit
Familja muslimane
Femra muslimane
Muslimani i vogël
 
Takvimi
Arkivi
 
Emri i Zotit "es-Selam" - Shpėtimtari - I pastėr nga tė metat
 

 

 

 

Nė Kur'anin fisnik thuhet: "Ai ėshtė All-llahu qė nuk ka zot tjetėr pėrveē Tij, sundues i pėrgjithshėm, i pastėr (prej tė metave qė mvishen - es-Selam)" El Hashr, 23)

Emir i Bukur i Zotit "I pastėr prej tė metave" gjithashtu bėn pjesė nė Emrat tė cilėt pėrshkruajnė Qenjen Hyjnore tė papėrshkruar, sikurse Emrat "All-llah", "er-Rrahman" dhe "el-Kuddus". Pėr kėtė nuk ėshtė e lejuar qė krijesat tė emėrtohen me kėtė emėr.

Emrat "Selman" ose "Sulejman" edhe pse janė me tė njejtėn rrėnje si Emri i Zotit "es-Selam" lejohet emėrtimi i krijesave, sepse nuk janė fituar me tė njėjtin derivim nga rrėnja.

Vetėm All-llahu i Madhėrishėm mund tė titullohet si "es-Selam", nė ēfarė tregon edhe veprimi i Pejgamberit a.s tė cilin edhe ne e praktikojmė pas namazit.

Kur Pejgamberi a.s pėrfundonte namazin (pas selamit), thoshte tri herė "estagfirull-llah" dhe pastaj: "All-llahumme Ertes-Selamu ve minkes-Selam, Tebarekte ja Dhel Xhelali vel ikram." (Transmeton Thembani, shėnon Muslimi, Ebu Davudi, Tėrmidhiu, Nesai dhe Ibn Maxheh)

Dietarėt qė merren me gjuhė, thonė qė Emri "es-Selam" ka katėr kuptime. Sė pari ka kuptimin e njėrit prej Emrave tė Bukur tė Zotit. Sė dyti ka kuptimin e "tėrėsisė" (es-selama), gjegjėsisht pa tė meta (el-bera'minel ujub) sė treti kuptimin e pėrshėndetjes "eselamu alejkum" (shpėtimi qoftė mbi ju). Sė katėrti "selam" ėshtė njė lloj peme.

Nė pikėpamje terminologjike, Emri i Zotit "es-Selam" ka dy kuptime. Sė pari mund tė pėrkthehet si "Ai i cili ėshtė pa tė meta". Kjo pėrshkruan Qenjen Hyjnore tė pa pėrshkruar (Datull-llah), tė pastėr nga ēdo shtrembėrim, tė metė, tė varur nga dikush.

Gjithashtu, Emri i Bukur, "es-Selam" mund tė pėrkthehet si "Ai i cili jep siguri", "Ai i cili jep shpėtim dhe paqe", nė bazė tė versetit kuranor: "All-llahu thėrret pėr nė shtėpin e shpėtimit (xhennet) dhe atė qė do e vė nė rrugė tė drejtė" (Junus, 25)

Sipas mendimit tė shumicės sė komentuesve tė Kur'anit, "Shtėpia e paqjes" ėshtė Xhenneti. Gjithashtu nė Kur'anin fisnik thuhet: "Ata e kanė vendin e shpėtimit (xhennetin) te Zoti i tyre, Ai ėshtė mbrojtės i tyre, pėr atė qė ata vepruan"(El En'amė, 127)

Qenja e All-llahut tė Madhėrishėm ėshtė e pastėr nga mosekzistenca (adem). Gjithashtu, secila qenje do tė pėrjetoj mosekzistencėn relative - vdekjen (meut).

"Secili njeri do tė shijojė vdekjen, e shpėrblimet tuaja u plotėsohen ditėn e kijametit, e kush shmanget zjarrit e futet nė xhennet, ai ka arritur shpėtim, e jeta e kėsaj bote nuk ėshtė tjetėr pos njė pėrjetim mashtrues." (Alu Imran, 185)

Vetėm All-llahu i Madhėrishėm, ėshtė i pastėr nga secila joekzistencė, qoftė ajo absolute (adem) qoftė relative (meut).

Sipas kuptimit gjuhėsor dhe termirologjik tė kėtij Emri tė Bukur tė Zotit, dijetarėt islam theksojmė tre kuptime themelore:

  • Ai i Cili ėshtė i pastėr nga tė metat mangėsitė dhe nevojat.
  • Ai cili jep shpėtim (selamet) siē aludon verseti i Kur'anit fisnik:

" Kanė "Selam", thėnie e Zotit mėshirues! " (Jasin, 58)

Kėtu bėhet fjala pėr kuptimin e pastėr gjuhėsor tė kėtij Emri tė Zotit.

  • Ai nga fuqia e tė Cilit krijesat janė tė mbrojtura. Kėtu ėshtė fjala pėr vėrejtjen e gjurmėve tė manifestimit tė Emrit tė Zotit si veprues nė botėn e dukshme (alemush-shehade), pra bėhet fjalė pėr atributin veprues (si fatul fi'l).

All-llahu i Madhėrishėm ėshtė shpėtimtar i secilit besimtar, secilit njeri. Por, besimtari duhet tė besoj me bindje se shpėtimi i vetėm dhe i plotė ėshtė tek All-llahu i Madhėrishėm. Pėr kėtė, njeriu pėr shpėtim duhet lutur vetėm All-llahun e dashur.

Imam Kurtubiu thekson qė shpėtimi pėr njeriun mund tė jet i kėsaj bote dhe i ahiretit. Shpėtimi (selamet) nė kėtė botė mund tė jet i jashtėm (dhahir) dhe i brendshėm (batiu). Shpėtimi i jashtėm ėshtė shpėtim nga sėmundjet e ndryshme, vėshtirėsitė dhe problemet e ndryshme me tė cilat ballafaqohet njeriu nė jetė.

Shpėtimi i brendshėm vėrehet nė shpėtimin nga mosbesimi (kufri) risitė (bid'at) dhe nga ēdo imagjinim i All-llahut tė Madhėrishėm.

Shpėtimi nė botėn tjetėr (Ahiret) ėshtė pėrfundimi i mirė i jetės sė njeriut, rezultati i mirė nė Ditėn e Gjykimit hyrja nė Xhennet dhe kėnaqėsia e pafund nė shikimin e papėrshkruar tė bukurisė sė Fėtyrės sė Zotit

All-llahu i Madhėrishėm nė Kur'anin fisnik thotė: " E kush ia dorėzon veten All-llahut duke qenė edhe punėmirė, ai ėshtė kapur pėr lidhjen mė tė sigurt dhe vetėm tek All-llahu ėshtė pėrfundimi i ēėshtjeve ." (Lukman, 22)

All-llahu i Madhėrishėm nė kėtė botė veēanėrisht i donė evliat e Tij, robėt e afėrt tė Tij. Nė njė lutje Pejgamberi s.a.v.s. nė mes tjerash i lutet All-llahut tė Madhėrishėm: "O Zoti im, mė dhuro tė jem nė paqe (silm) me evliat e Tu, ndėrsa armik i armiqve Tu" (Transmeton Ibn Abbasi, shėnon Tirmidhiu)

Muslimani i vėrtetė i cili ėshtė i bindur tėrėsisht ndaj All-llahut tė dashur, paraqet paqe dhe siguri pėr ēdo njeri. Muhammedi s.a.v.s. thotė: "Musliman ėshtė ai nga gjuha dhe duart e tė cilit muslimanėt tjerė janė tė sigurt, ndėrsa muhaxhir (emigrant) ėshtė ai i cili largohet nga ajo qė ka ndaluar All-llahu" (Transmeton Abdullah ibn Amr, shėnon Buhariu, Muslimi, Ebu Davudi, Tirmidhiu Nasai)

Ibn Abbasi thotė: "Emri i Bukur i Zotit "es-Selam" ėshtė njė prej Emrave tė Tij qė e ka zbritur nė Tokė, andaj shpėrndajeni mes jush."

Nė bazė tė kėsaj Pejgamberi s,.a.v.s. ka thėnė: "Nuk do tė hyni nė Xhennet pėrderisa nuk besoni, ndėrsa nuk do tė besoni pėrderisa nuk duheni. A dėshironi t'ju udhėzoj kah ajo tė cilėn po e vepruat do ta doni njėri tjetrin? Pėrhapeni selamin mes jush" (Transmeton Ebu Hurejre, shėnon Muslimi)

Transmetohet qė Davusi a.s. i ėshtė lutur All-llahut tė Madhėrishėm qė t'i dhuroj shpėtim tė gjithė besimtarėve tė kohės sė tij. Kur All-llahu i MAdhėrishėm i dhuroi djalin e quajtur Sulejman, qė d.m.t. "njeri-shpqtimtar" (rexhulus-selam), Sulejmanio a.s. ishte gjykatės nė mesin e popullit tė tij, dyzet vjet. Gjykimet e tij ishin bekim i sinēert dhe shpėtim pėr atė popull.

Njeriu nė zemrėn e tė cilit manifestohet All-llahu i Madhėrishėm nėpėrmjet Emrit tė Tij "es-Selam", ai sė pari mundohet ta shpėtoj veten nga mosbesimi, dyshimi, mosfalėnderimi ndaj dhuntive tė Zotit, mosdėgjimi, mosbindja etj.

Sė dyti, ky pėrson gjithmon ėshtė i gatshėm tė ndihmoj secilin, e njeh apo nuk e njeh. Nė zemrėn e tij nuk ka vend pėr hakmarrje, urrejtje, xhelozi dhe lakmi.

Njohja e vėrtetė e kėti Emri (tehakkuk) ėshtė bindja qė All-llahu i Madhėrishėm ėshtė i pastėr dhe mbi tė gjithė ata qė ia pėrshkruajnė, ēoftė pabesimtarėt, ēoftė idhujtarėt apo fantazia e njeriut.

Zbukurimi me shenjėn e atributeve tė kėtij Emri tė Zotit (kahal-luk), zhvillohet nė dy mėnyra: sė pari personi pastron shpirtin e tij nga tė gjitha tė metat, sė dyti pastron shpirtin e tij nga ndikimet e pasioneve tė ulėta.

Transmetohet qė njė njeri e kishte pėrgojuar njeriun tjetėr. Njė njeri i urtė iu afrua duke e pyetur: "Mė thuaj a ke luftuar kundėr bizantinėve?" Ky iu pėrgjigj: "Jo" Pastaj e pyeti: "Atėher si ėshtė e mundur qė nga ti tė janė tė qetė armiqtė e fesė, ndėrsa vėllau yt besimtar nuk ėshtė?"

Personi tek i cili nė zemrėn e tij manifestohet All-llahu i Madhėrishėm me Emrin e Tij "es-Selam" i jep pėrparėsi, tė vjetrit i respekton sepse kohė mė tė gjatė kanė qenė nė bindje ndaj All-llahut tė Madhėrishėm, por edhe me tė rinjtė sepse mė pak kohė kanė pasur pėr mėkate.

Imam Kushejriu tregon qė personi i tillė mė sė miri e paraqet transmetimi tė cilin e pėrcjell Katade, ndėrsa e shėnon Ebu Davudi: "A mudnet dikush prej jush me qenė si Ebu Damdami? Ai kur dilte nė mėngjes nga shtėpia thosht: "O Zoti im, e kam ndarė tėrė pasurinė time robėve tė Tu."

Personi tek i cili manifestohet Emri i Bukur "es-Selam" nuk lejon qė nė mendjen dhe zemrėn e tij tė mbisundoj epshi, urrejtja dhe zilia. Pėrkundrazi tė gjitha kėto i ka nė bindje ndaj mendjes dhe zemrės sė tij.

Personi nė zemrėn e tė cilit reflektohet Emri i Zotit "es-Selam" ėshtė i qetė nga ngallzitjet dhe pėrshpėritjete e shejtanit dhe xhinėve, si dhe nga sėmundjet tjera. Zemra e tij ėshtė plotėsisht e pastėr dhe e shnėdosh (kalb selim), dhe ėshtė e pėrgatitur pėr takim me All-llahun e MAdhėrishėm, siē aludon verseti i Kur'anit fisnik: "(bėn dobi) Vetėm kush i paraqitet Zotit me zemėr tė shėndoshė." (Esh Shuara, 89)

Fejzullah ef. Ka thėnė: " Kush e pėrmend kėtė Emėr tė Zotit "es-Selam", All-llahu do tė shpėtoj nė botėt, dhe do t'i mbulohen tė metat."

Dr. Abdullah Halim Mahmud ka thėnė: " Kush ia lexon kėtė emėr tė sėmurit 121 herė, All-llahu do ta shėroj, ose do t'ia lehtėsoj sėmundjen."

Me kėtė Emėr lexohet edhe ajeti nga Kur'ani: Selamun Kaulen min Rabbin Rrahim.

Kush thotė pėr ēdo ditė njėqind herė "Esselamu alejke ejjuhennebijju ve rahmetullah ve berekatuhu" nuk do tė shijoj vuajtjet gjatė vdekjes, do t'i lehtėsohet vdekja dhe All-llahu do ta ndaj nga vėshtirėsitė.

All-llahu i Dashur e di mė sė miri!

 

 

 

Pėrgatiti: Dr. Ali Iljazi

 

27.06.2006.islamgjakova.ne

 

 
Kthehu lart
Kjo faqe ėshtė krijuar pėr ju dhe është e hapur për të gjithë . . - . . prezenca e juaj e pasuron . . - . . vizitat tuaja e bëjnë më efektive ! .