Organizata pėr hulumtimin e mendimeve publike Gallup anketoi mė shumė se 50 mijė banor nga 35 vende myslimane - me qėllim qė tė konstatoj ēfarė mendojnė njerėzit e besimit islam rreth zhvillimit shoqėror dhe temave politike.
Nga sulmet terroriste nė New York dhe Washington kanė kaluar mė shumė se gjashtė vite, por nė botėn islame edhe sot vazhdon heshtja rreth kėsaj ngjarje, si dhe fenomeni terrorizėm nė pėrgjithėsi. Por, anketa e Gallupit tregon se njė pėrqindje mjaft e vogėl e tė anketuarve kanė qėndrime ekstreme politike, pėrderisa 92% e tė anketuarve mund tė klasifikohen si 'politikisht tė matur'.
John Esposito
John Esposito, profesor i teologjisė dhe ekspert pėr islam i cili ligjėron nė Univesritetin Georgetown nė Washington, thotė se ekstremizmi fetar dhe urrejtja ndaj Amerikės nuk janė tė bazuara nė doktrinat fetare islame, por nė doktrinėn politike tė ekstremizmit: "Kemi konstatuar se urrejtja dhe ekstremizmi janė ato qė motivojnė politikėn, e jo feja. Arsyet pėr pakėnaqėsi janė tė natyrės politike dhe ekonomike, e kjo aspak nuk duhet tė na ēudit. Dėshiroj tė kujtoj se kidnapuesit e aeroplanėve mė 11. shtator tė viti 2001, nuk kanė qenė persona nga kampet refugjate palestineze. Shumicė e terroristėve ishin tė shkolluar mirė, dhe nga familjet me ndikim, disa ishin fetarė, e disa jo."
Dalia Mogahed, nga Qendra Gallup pėr studimin e vendeve islame mendon se duhet analizuar mu ato tema politike tė cilat janė shkaktare tė pakėnaqėsisė nė botėn myslimane, sepse, ekstremistėt dhe tė pėrmbajturit kryesisht pajtohen kur ėshtė nė pyetje politika - ata, kur ėshtė nė pyetje ndonjė temė politike, i dallon vetėm intensiteti i ndjenjave personale. "Radikalėt nuk janė mė shumė fetar nga shumica tjetėr myslimane. Ata nga tė tjerėt i dallon intensiteti mė i fuqishėm i ndjenjave politike. Nė bazė tė kėsaj, anketa jonė tregon se raportet mes botės islame dhe Perėndimit do tė pėrmirėsohen kur tė zgjidhet, apo mė mirė tė themi pasi qė tė pėrfundojnė lufta nė Irak, pėrleshjet palestinezo-izraelite, bile edhe lufta nė Afganistan", thaotė Dalia Mogahed.
Ai mė tej shton se shumica e muslimanėve - edhe pse ndoshta kritike ndaj politikės sė Shteteve tė Bashkuara - e admirojnė Amerikėn pėr shkak tė zhvillimit tė saj teknologjik, lirisė e tė shprehurit dhe sistemit shoqėror ku vlerėsohet puna dhe profesionalizmi.
Por, kur ėshtė nė pyetje politika e Shteteve tė Bashkuara, tė anketuarit e Gallupit ishin tė njė zėrit ndaj kritikave tė administratės sė presidentit Bush. Nė pyetjen rreth pėrpjekjeve amerikane qė ta pėrhap demokracinė nė botėn arabe shumicė e tė anketuarve kanė pohuar se Washingtoni nė kėtė plan nuk ndėrmerr hapa serioze. John Esposito nga Universiteti Georgetown thotė se arabėt mėnyrėn demokratike tė amerikanėve e konsiderojnė hipokrite duke zbatuar standardet e dyfishta. Arabėt nga Perėndimi dėshirojnė qė sa mė pak ta kritikoj kulturėn e tyre dhe mos ta lidhin fenė e tyre me terrorizėm - thotė John Esposito, bėnė tė ditur Zėri i Amerikės.
Edhe ai, edhe Dalia Mogahed konsiderojnė se dallimet mes Perėndimit dhe botės islame dalėngadalė do tė zvogėlohen nėse nė dialog do tė pėrfshihen reformistėt tė cilėt pajtohen me ndryshimet paqėsore nė vendet islame. Nė kėtė formė edhe ekstremistėt do tė izolohen mė lehtė - thotė John Esposito.
12.03.2008.islamgjakova.net
