"Ligji në Islam është proces i zbulimit. Mu ashtu sikurse besojnë shkencëtarët e fizikës që ligjet e fizikës ekzistojnë si gjë absolute, duke pritur më tepër të zbulohen se sa të shpiken, kështu që dijetarët legal Islam besojnë se Sheriati ka burimin Hyjnor dhe roli i tij është të zbulojë dhe artikulojë se sa ta shpikë atë."


Është e nevojshme që laikët të jenë të edukuar rreth historisë aktuale të Islamit dhe përmbajtjes që ka ligji Islam. Muslimanët në përgjithësi kanë nevojë jo vetëm të jenë të edukuar rreth teorisë politiko-ekonomike, por të qëndrojnë në kontakt me diturinë e trashëgimisë së tyre.

Tregjet e lira kanë nevojë për rregullat e ligjit për të operuar. Kur`ani në mënyrë të përcaktuar dhe qartë favorizon produktivitetin dhe tregun e lirë. Nuk është rastësi, por inkurajon moderimin në çështjet e konsumit. Jo vetëm që favorizon rregullat e marrëveshjes dhe tregtisë por aktualisht edhe specifikon shumicën prej tyre.

Shoqëria e hershme Islame mbrojti pronësinë, kishte vetëm disa taksa mirë të specifikuara, dhe mos intervenimin e qeverisë në ekonomi përveç në zbulimet e mashtrimit, dënim për vjedhje, ose heqjen e ribâ (ngarkesa me interes).

Ata të cilët deklarojnë se Islami është një sistem i thjeshtë ekonomik apo politik kundërshtojnë veten e tyre nga paaftësia e artikulimit specifik të natyrës së këtij sistemi. Sheriati (ligji Islam) konsiston në obligimin etik të cilin çdo sistem politik apo ekonomik duhet ta pranojë. Parimet etike fundamentale të cekura në Kur'an duhet të kenë cak-kufi në shtetin Islam. Politikanët nuk duhet të diktojnë interpretimin e ligjit Islam. I njëjti Zoti i cili është burim i Ligjit Islam , Ai rregullon edhe raportet shoqërore ku shoqëritë e ndryshme qeverisen me to . Çfarëdo konflikti i shkaktuar midis tyre duhet të jetë një gabim në kuptimin tonë, dhe duhet të zgjidhet me studim dhe diskutim të arsyeshëm (ixhtihad) dhe jo nga detyrimi politik.

Çka e bënë demokracinë të mirë është së tregon rrugën e përparësisë për ta zgjidhur problemin. Është e preferueshme në aspektin pragmatik qe të i lejohet të zgjedhin udhëheqësin më të mirë se sa të shkaktohet luftë mbi të. Sidoqoftë, disa të dhëna nuk iu bashkëngjiten përshtatshmërisë së ligjit. Asnjë shumicë nuk do duhej të marrin të drejtat nga pakicat edhe nëse numri i tyre krahasohet 100.000 me 1.

Megjithëse Islami është në dijeni për faktin se familjet dhe komunitetet shërbejë në funksion të rëndësishëm dhe kërkon individualitet që ti përmbushin obligimet e tij ne ato institucione, Kur'ani kërkon që ta reformojë shoqërinë duke reformuar individualitetin. Apelon për moral dhe jo forcë, e cila është e ndaluar fuqishëm.

Është i nevojshëm dialogu konstruktiv midis Muslimanë jopragmatik dhe Muslimanëve pragmatik i cili do të sjellë formësim prapa drejtë bazës etiko-religjioze të Ligjit të natyrës dhe së fundi të jap mjete të cilët i nevojiten që të krijojnë civilizimin autentik të shekullit 21 më mirë se qorrazi të bëjnë kopjime të institucioneve të vdekura të stërgjyshërve të tyre apo gabimet e Europës Socialiste.

Luftërat ndërmjet sekularistëve në shtetet jo muslimane dhe muslimanëve në shtetet muslimane mund të shihen brenda Turqisë. Atje ka një diferencë, në atë se Turqit kanë një dashuri ndaj Islamit, edhe kur nuk e praktikojnë atë. Megjithatë, sekularistët kanë nevojë të edukohen rreth historisë aktuale të Islamit dhe thelbit të ligjit Islam. Muslimanët në përgjithësi kanë nevojë jo vetëm të edukohen rreth teorisë politiko-ekonomike, por të jenë në kontakt me trashëgiminë e tyre. Kjo veçanërisht është e dukshme ne Turqi ku disa prej ndryshimeve të cilat zënë vend gjatë këtij shekulli kanë krijuar për njerëzit vështirësi që ti mbajnë kontaktet e vazhdueshme me sfondin e tyre islamik.

Islami, jo Grekët e lashtë dhe as të krishterët mesjetar së pari konstitucionojnë konceptin e sundimit të ligjit në ndjenjë të cilën liberalistët e sotëm e admirojnë. Shoqëria e Filadelfisë është Liberale-Amerikanët do të thoshin organizatë-konservative kushtuar trashëgimisë Amerikane të kushtetutës dhe sundimit të ligjit. Në takimet e tyre vjetore, të mbajtura në Çikago, vëmendje intelektualit konservative, M Stanton Evans, mori fjalën në të cilën ai tërhoqi vëmendjen se Grekët antik nuk e kuptuan sundimin e ligjit në mënyrën të cilën neve sot e kuptojmë. Sipas Grekëve sundimi ishte mbi ligjin. Ligji ishte trupi i sundimit për disa njerëz të jenë imponues ndaj të tjerëve. Në kohët moderne ne kuptojmë sundimin e ligjit të zbatuar njëjtë për të gjithë, njëtrajtshëm edhe mbreti dhe parlamenti. Evansi pohoi se ky koncept ishte një shpikje e krishterëve mesjetar, të shkollarëve dhe ai dha disa shembuj të njëmbëdhjetë shekujve shkollar qëndrimi i të cilëve ishte se mbreti nuk është mbi ligjin.

Gjatë periudhës së pyetjeve dhe përgjigjeve, unë e rikujtova atë se të Krishterët Mesjetar skolastik studiuan Greket antik nëpërmjet spektrit të përkthimit dhe komentimit gjë të cilën dijetarët musliman e kishin parandaluar. Europianët, të mbyllur në vitet e errëta kishin humbur kontaktet me trashëgiminë e tyre, dhe ishin Muslimanët ata të cilët e kishin përkthyer Aristotelin dhe të tjerët në Arabisht dhe bënë komentime. Ishte kryesisht nëpërmjet këtyre përkthimeve dhe komentimeve, të përkthyera në Latinisht nga ku dijetarët u pajisën me dije dhe inspirim. Ishte në civilizimin klasik Islam se koncepti modern i sundimit të ligjit u zhvillua. Unë do të mundja atë të njëmbëdhjetë shekuj citate me një prej shtatë shekujve. Ebu Bekr, mbi inaugurimin e tij si HALIF (trashëgimtar I Profetit Muhamet a.s.v.s) ka thënë:

"Është e vërtetë se unë jam zgjedhur si udhëheqës i juaj, Nëse ju jap urdhër sipas Kur'anit dhe praktikës së Muhamedit a.s, përgjigjmuni. Por nëse ju jap ndonjë urdhër jashtë Kur'anit apo jashtë praktikës së Pejgamberit a.s, nuk më keni borxh bindjen tuaj ndaj meje, por duhet të me korrigjoni. E vërteta është drejtësi, dhe gënjeshtra është tradhti."


Vijon.

 

Nga: Imad-ad-Dean Ahmad, Ph.D.
Përktheu: Visar Korenica

 

28.02.2008.islamgjakova.net