Fjala dhe Shenjët e Tij


Për muslimanët, Kurani është Teksti të cilit i referohen, Burimi dhe Esenca e Mesazhit që Krijuesi ka dashur t'ua përcjell njerëzve. Është ngjarja e fundit e një mori Shpalljeve të drejtuara njerëzimit gjatë historisë. Është Fjala e Zotit... por, në të njëjtën kohë kjo Fjalë nuk është Zoti. Kurani shpallë, zbulon e orienton: është një dritë (en-Nur) që i përgjigjet çdo pyetjeje të kuptimshme të ngulitur në intimitetin e çdo zemre qysh nga origjina (el-fitra). Kurani është Përkujtim (edh-Dhikr) i të gjithë të dërguarve: i Nuhut dhe Ibrahimit, i Musasë dhe Isasë; si ata, ua bën me dije njerëzve dhe i mëson që Jeta ka një kuptim, që veprat janë shenja. Kurani është nisja drejt dallimit (El-Furkan).

Është Libri (el-Kitab) i muslimaneve dhe muslimanëve të tërë botës, por çuditërisht nuk është libri që, ndonjë që dëshiron të njoh islamin duhet të lexojë së pari. Ai, në të njëjtën kohë është jashtëzakonisht i thjesht e shumë kompleks; llojet e mësimeve shpirtërore, humane, historike dhe shoqërore që mund të nxjerrim nga ai lidhen - në nivele të ndryshme, në raport me Transcendentin - me njerëzit, etikën dhe veprat. Teksti është një, por ekzistojnë mënyra të ndryshme të leximit, prandaj është absolutisht e nevojshme mos t'i ngatërrojmë.


Kurani dhe zemra: një dialog

Atij apo asaj që ka pranuar Prezencën e të Lartësuarit dhe zemra e të cilit e ka pranuar mesazhin e islamit, Kurani i flet në mënyrë krejtësisht të veçantë. Ai është Zëri i Udhëzuesit: Zoti i flet qenies së tij, mendjes së tij, zemrës së tij dhe i tregon rrugën e Kënaqësisë së Tij, të njohjes së Tij dhe takimit me Të: . Ai është më shumë se një tekst, është një shoqërues jete që recitohet, këndohet, dëgjohet: kudo në botën islame, në xhami, në shtëpi dhe në rrugë, dëgjohen zëra të mrekullueshëm që shpërndajnë në ajër Fjalën e Zotit. E zemrat, herë të pakujdesshme, herë të kujdesshme, më shpesh medituese, i përgjigjen kësaj Thirrjeje, që është një thirrje e Krijuesit të Gjithçkaje për të biseduar me zemrën e secilit. Këtu nuk ka ndryshim mes dijetarit (el-'alim) dhe njeriut të rëndomtë; Kurani i flet çdokujt në gjuhën e tij, sipas aftësive të tija, i flet intelektit të tij, zemrës së tij, pyetjeve të tij, asaj që e gëzon dhe asaj që e bën të vuaj. Është ajo që dijetarët e quajnë el-qirâ'a et-ta'abudiyya, leximi apo dëgjimi që i kushtohet adhurimit. Muslimanja apo muslimani lexon apo dëgjon tekstin duke kërkuar të fitoj nga aspekti shpirtëror i mesazhit: përtej kohës, përtej historisë dhe miliona qenieve që jetojnë mbi tokë, Zoti i flet, e thërret dhe i kujton, e fton dhe orienton, e këshillon dhe e urdhëron...Zoti i përgjigjet, atij, asaj, zemrës së tij/saj, pa ndërmjetësues, në mënyrë direkte.

Nuk është i nevojshëm asnjë studim apo diplomë mësuesish apo udhëzuesish...këtu, në hapat e parë, Zoti është er-Rab, Ai që edukon dhe formon, që thjesht tregon se Ai është afër. Kurani është pra pronë e çdokujt, pa dallime, pa hierarkia...Zoti, pa bërë dallime i afrohet atij që i afrohet Fjalës së Tij. Nuk ndodhë rrallë të shohësh gra e burra, të varfër e të pasur, të ditur e të paditur, nga Orienti e nga Oksidenti... që heshtin, shikojnë larg, mendojnë, anulohen, qajnë. Kërkimi i kuptimit të diçkaje ka takuar të shenjtën, Zoti është afër:

Një dialog - intensiv, i përhershëm, që përsëritet gjithmonë - mes një Libri që tregon sa thjeshtë është adhurimi i të Vetmit dhe një zemre që bën përpjekje intensive (xhihad) për tu liruar dhe për ta takuar Atë. Kurani është në mes të asaj që demonstron çdo zemër. Ai ofron paqe dhe sjell liri.


Një studim i ndërlikuar

Sidoqoftë, ekzistojnë nivele të ndryshme interpretimesh, në fusha krejtësisht të dalluara. Së pari lexuesi duhet të informohet rreth vet ndërtimit të tekstit. Kurani është shpallur në sekuenca jo të barabarta e disa herë në kapituj të tërë (sure), në një kohë prej njëzet e tre vitesh. Teksti, në kompozimin e tij final, nuk ndjek rregullën kronologjike, as edhe kriteret e një rregulle tematike në kuptimin e ngushtë. Dy përshtypje mbesin në rastin e leximit: përsëritja e historive të Profetëve dhe formulave e të informacioneve që rikthejnë në situata historike të veçanta, që Kurani nuk precizon. Që lexuesi të kuptojë Kuranin menjëherë me këtë leximin e parë, duhet të bëj një punim të dyfishtë: nëse përsëritja është në aspektin shpirtërorë një kujtim dhe një ringjallje, ajo kërkon nga aspekti intelektual një punim rikompozimi. Historitë e Havasë dhe Ademit apo edhe ato të Musait, për shembull, shpeshherë citohen me elemente të ndryshme, por jo-kontradiktore: është punë e intelektit human rikompozimi i tramës me qëllim që të bashkojë të gjitha elementet që lejojnë të kuptohen faktet. Por kjo akoma nuk mjafton. Duhet marrë parasysh edhe kontekstin të cilit i referohen faktet në fjalë: të gjithë komentuesit, pa bërë dallim cilës shkollë juridike i përkasin, janë në pajtim se disa ajete të tekstit te shpallur (në veçanti ato të cilët i referohen luftës, por jo vetëm) flasin për rrethana precize që ekzistonin në momentin e shpalljes. Nuk është e mundshme pra, duke mohuar këtë lidhje me rrethanat historike, të nxjerrim mësime të menjëhershme rreth këtij apo atij aspekti të islamit; këtu intelekti ftohet të vëzhgoj faktet, t'i studioj duke marrë parasysh ku ambientohen dhe të nxjerr disa principe nëpërmjet një studimi dialektik të tekstit dhe kontekstit. Punim ekzigjent që kërkon një studim, një specializim dhe një maturi të madhe, mund të themi edhe një modesti intelektuale ekstreme (...).

 

Tariq Ramadan
nga gjuha italiane: Rexhije AMETI

burimi i textit ne origjinal:
http://www.islam-online.it/pref_corano.htm

 

10.03.2008.islamgjakova.net