www.islamgjakova.net
KËSHILLI I BASHKËSISË ISLAME GJAKOVË
islamgjakova
 
 
Faqja e parë
Historiku i qytetit
KBIGJ
Xhamitë e qytetit
Imamët
Aktivitete
 
Shehadeti
Namazi
Zekat
Agjërimi
Haxhi
 
Kur'an
Tefsiri
Hadithe
Hytbe
Tema islame
Tregime islame
Histori
Shkencë
Artikuj
Aktualitete
Libra
Poezi
 
Emrat e Zotit
Emrat musliman
Bota islame
Personalitete
Të udhëzuarit
Familja muslimane
Femra muslimane
Muslimani i vogël
 
Takvimi
Arkivi
 

ISLAMI NĖ AUSTRALI

 

 

 


 

 

Australia konsiderohet njėra prej vendeve mė tė suksesshme nė Botė pėr sa i pėrket traditave dhe zakoneve tė ndryshme shoqėrore. Ėshtė vend demokratik dhe ėshtė i ndėrtuar nė bazė tė normave ligjore. Ka ekonominė e ēiltėr dhe njerėzit janė tė lirė nė tė.

Popullatėn e Australisė e pėrbejnė njerėz nga 140 shtete tė ndryshme, duke pėrfshirė kėtu gjuhėt mė tė rėndėsishme tė botės, traditat, kulturat dhe besimet e tyre.

Komuniteti i muslimanėve ėshtė pjesė pėrbėrėse e shoqėrisė sė gjėrė Australiane. Mesazhi i cili u dha nga Kryeministri nė radion e Sidnejit, Mr Hoėard, tha: "Ne jemi tė parėt dhe mė tė rėndėsishmit pėr tė gjithė Australianet dhe nė kėtė program dėshiroj qė tė them se ėshtė shumė mė rėndėsi pėr australianėt musliman si dhe pėr brezat Arab qė tė dėgjojnė nga unė, nga Kryeministri i tyre John Hoėard, se ju jeni pjesė e Komunitetit tė Australisė ashtu siē jam edhe unė.

Sot, muslimanėt janė duke u bėrė njė pjesė shumė e rėndėsishme e shoqėrisė bashkėkohore Australiane, duke pėrfshirė kėtu edhe kultura e tyre tė ndryshme.

Nė statistikat e pėrgjithshme qė janė bėrė nė Australi, nė vitin 1996, ėshtė vėrjetur njė numėr bukur i madh i muslimanėve australian.

Sipas statistikave tė bėra, numri i muslimanėve australian arriti kėtė shifėr: 200.885. Ishte ky shtim rreth 161% brenda 15 viteve, ku numri i banorėve tė Australisė nė pėrgjithėsi arriti nė 21.7% po nė tė njėjtėn kohė, pra shkaktar i kėtij shtimi ishin muslimanėt.

Kėto ilustrime mund tė jenė shumė tė vjetra dhe jo tė sakta.

Mirėpo disa vlerėsime qė janė bėrė kohėve tė fundit, vėrtetuan se numri i muslimanėve australian arriti shifrėn mė shume se 300. 000.

Tani nė ēdo shtet dhe territor tė Australisė gjinden Bashkėsi Islame (shiko tabelėn numėr 1). Me rėndėsi ėshtė se, mė shumė se njė e treta e muslimanėve australian, janė tė lindur ne Australi (shiko tabelėn numėr 2).

Gjenerata e dytė dhe e tretė e muslimanėve australian, janė duke luajtur njė rol shumė tė rėndėsishėm nė sjelljen e muslimanėve tė rinj nga kultura dhe sekte tė ndryshme, si dhe nga mjedise tė ndryshme kombėsie dhe gjuhe, duke i bindur kėta qė ta pėrqafojnė islamin dhe t'i bashkohen familjeve Islame ne Australi.

Bashkėsia Islame e Australisė, e pėrbėre nga 60 vende tė ndryshme tė botės, mund tė themi se ėshtė plotėsisht e forcuar dhe me njė fjalė konkludojmė se, kjo bashkėsi ka njė histori tė gjatė dhe tė gjėrė nė shoqėrinė e Australisė.

Bashkėsia ka njė diapazon tė gjėrė tė organizimit rajonal dhe atij shtetėror, siē ka edhe nė Shkollat dhe Xhamitė e tyre Fetare.

Muslimanet poashtu kanė kontribuar nė fusha tė ndryshme, pėrfshirė kėtu pėrpjekjet shoqėrore, ekonomike, kulturore, fetare dhe ato edukativo arsimore.

Qendra e Komunitetit organizativ pėrfshinė mė shumė se 100 grupe tė cilat paraqesin interesimin e muslimaneve nė vend si dhe nė sferėn rajonale.

Mund tė shtojmė se Kėshilli Islam i cili ėshtė duke luajtur njė rol vėrtetė tė rėndėsishėm nė shoqėri, si dhe Bashkėsia Islame, kanė qenė tė themeluara nė tė gjitha Shtetet dhe Territoret e Australisė. Tė gjitha kanė qenė tė bashkuara si njė trup i vetėm dhe ėshtė emėruar me emrin "Federata Australiane e Kėshillit Islam."

Nė Australi janė dhjetė shkolla fillore Islame, si dhe 11 tė mesme. Poashtu gjendet edhe Asociacioni i Studentėve Musliman, i cili kujdeset pėr Studentet qė i pėrkasin Besimit Islam, si nė kolegje poashtu edhe ne universitete. Njėherit ky Asociacion iu siguron aranzhim familjar studentėve tė huaj musliman.

Australia tani ka pėrafėrsisht 100 Xhami, kryesisht nė pjesėn jugore tė Uellsit te ri.

 

  • TABELA 1: MUSLIMANĖT AUSTRALIAN

POPULLATA SIPAS SHTETEVE DHE TERRITOREVE

 

1

NEW SOUTH WALES

102 288

2

VICTORIA

67 047

3

WESTERN AUSTRALIA

12 583

4

QUEENSLAND

9 421

5

SOUTH AUSTRALIA

4 798

6

AUSTRALIAN CAPITAL TERRITORY

2 466

7

TASMANIA

807

8

NORTHERN TERRITORY

768

9

OTHER TERRITORY

707

10

PERFUNDIMISHT

200 885

 

 

  • TABELA 2: MUSLIMAN Ė T AUSTRALIAN

VENDET / PREJARDHJA SIPAS REGJIONEVE

 

1

AUSTRALIA

72 180

2

LIBANI

27 113

3

TURQIA

22 264

4

AZIA JUGORE

15 199

5

INDONEZIA

6 949

 

  • Islami dhe Australia -Njė Histori e Gjatė

Muslimanet nė Australi posedojnė njė histori tė gjatė. Disa nga vizitorėt mė tė hershėm tė Australisė, para kohės sė kolonisė Angleze, ishin musliman nga Indonezia Lindore. Mendohet se peshkatarėt dhe tregtarėt nga Ishulli Macassar vizitonin Australinė Veriore qysh nga fillimi i shekullit 16te. Mirėpo, ajo ēka ėshtė mė e rėndėsishme, na jep tė mėsojmė se, muslimanėt nė kėtė vend kishin ardhur nga Afganistani, me disa deve, nė vitin 1800.

Kėta drejtues tė deveve, kishin luajtur njė rol tė rėndėsishėm nė hapjen dhe zhbllokimin e territoreve brenda Australisė. Drejtuesit e deveve me vete kishin bartur studiues dhe zbulues tė menēur, madje pėr hapjen e Islamit bartnin telegrafė dhe si mjet pėrdornin kuajt apo ecnin nė kėmbė.

Njė numėr i vogėl i muslimanėve, poashtu ishin punėsuar nga kolonitė Holandeze dhe Angleze, pra nė Azinė Lindore dhe kishin punuar nė Industrinė e Margaritarėve nė Australi nė mbarim tė shekullit 19-tė, si dhe ne fillim tė shekullit 20-tė.

Xhamia e parė e Australisė ishte ndėrtuar nė vitin 1861 nė Marree, vend ky nė veri tė Australisė jugore. Xhamia e madhe e parė, ishte ndėrtuar nė Adelaide, nė vitin 1890. Njė Xhami tjetėr ishte ndėrtuar nė Brokėn Hill (New South Wales) ne vitin 1891.

Popullata e Australisė, kishte vurė themelin e saj tė vėrtetė tė jetės islame moderne, nė fillim tė luftės sė dyte botėrore.

Ne mes tė viteve 1947 dhe 1971 numri i muslimanėve ishte rritur nga 2704 deri nė 22311, sikurse muslimanėt e Evropės, kryesisht Turqit e ardhur nga Qiproja, tė cilėt gjetėn dhe jetuan njė jetė tė re Islame nė Australi. Poashtu edhe Emigruesit Libanez, filluan ta pranonin Islamin, sidomos pas trazirave dhe kryengritjeve civile qė shpėrthyen ne Liban ne vitin 1975.

 

Nga gjuha angleze: Fehim Xhafer Dragusha

Marrė nga: www.immi.gov.au

2005- Brunei Darussalam

 

 

 

 

 

04.09.2006.islamgjakova.net

 

 

 
Kthehu lart
Kjo faqe ėshtė krijuar pėr ju dhe është e hapur për të gjithë . . - . . prezenca e juaj e pasuron . . - . . vizitat tuaja e bëjnë më efektive ! .