JACQUES NEIRYNCK Të trajtojmë tash një çështje serioze: martesat e përziera. Këto lloj martesash shkatërrohen shumë shpesh kur lindin probleme mes muslimanëve të martuar me qytetare franceze apo zvicerane. Shumë pak ka rëndësi këtu shtetësia e burrit, algjerian apo francez, rezultati është i njejtë. Çështja bëhet dramatike në momentin e divorcit, sepse gruas i ndalohet mbikëqyrja e fëmijëve dhe e drejta për t'i vizituar. Kjo situatë e rëndë humane parashtron një problem të qëndrueshëm diplomatik mes Francës dhe Algjerisë. A mund të thoni diçka rreth kësaj? Një grua muslimane që martohet me një musliman, d.m.th nuk ka asnjë të drejtë mbi fëmijët e saj?

TARIQ RAMADAN Problemi që parashtruat ju në të vërtetë është dramatik. Duhet t'iu kushtojmë shumë vëmendje martesave të përziera. Duhet të bëhet një punim i vërtetë dhe i përpiktë duke filluar nga martesat. U dedikoj shumë kohë çifteve që bashkohen për ti informuar mbi çështjen se duhet të pajtohen me njëri tjetrin rreth mënyrave dhe kushteve të martesës. Me siguri dashuria ekziston, por në Islam martesa është një kontrat që kërkon të nënshkruhen në mënyrë të qartë disa pika dhe të tregohen kushtet e secilit me qartësi; në veçanti sa i përket fëmijëve, edukimit të tyre dhe mbikëqyrjes së tyre. Më mirë është që të ndalohen zënkat që në fillim sesa të përballohet më e keqja pas disa viteve.
Islami kërkon që një musliman mos t'i lë asnjëherë fëmijët e vet dhe në veçanti që t'u jap atyre një edukatë në pajtim me religjionin e tij. Kjo nuk nënkupton që gruaja jo-muslimane nuk ka asnjë të drejtë mbi fëmijët e saj. Edhe pse rreth kësaj islami është i qartë, ai nuk duhet të justifikoj çdo gjë dhe secila situatë duhet të rregullohet individualisht. Gjithmonë duhet t'i shmangemi instrumentalizimit të religjionit si për të justifikuar një mbikëqyrje pa marrë parasysh maltretimet e babait, si për ta demonizuar dhe të veprohet në atë mënyrë që fëmijët t'i merren babait të tyre pa marrë parasysh sjelljen e dyshimtë të nënës. Të dy situatat ekzistojnë dhe sidoqoftë Islami na detyron të konsiderojmë drejtësinë sa më objektivisht që është e mundur.
Sa drama bëhen sot pse nuk është marrë kohë për t'i qartësuar gjërat! Disa herë ndryshimi i ndonjërit prej bashkëshortëve krijon situata të reja në atë mënyrë që asgjë nuk mund të parashikohej. Atëherë duhet lënë prova psikologjike; të dëgjohet, të dialogohet, të kërkohen zgjidhje humane dhe të drejta si në të gjitha situatat.

JACQUES NEIRYNCK Martesat e përziera, të paktën me njerëzit e Librit, hebrenjtë dhe krishterët pranohen krejt që nga fillimi? A nuk duhet konvertuar? Situata është simetrike mes burrave dhe grave, dmth një muslimane a mund të martohet me një jo-musliman?

TARIQ RAMADAN Çështja e martesave të përziera për muslimanët duhet të shikohet në perspektivën e konceptit dhe të filozofisë së familjes ashtu siç trasmentohen nga mësimet e Islamit. Parimi në martesë është barazia dhe plotësimi i roleve dhe funksioneve.
Burri e ka obligim të financioj nevojat e familjes, dmth është përgjegjës për përmbajtjen e saj. Gruaja ka të drejtë që të mos shqetësohet për nevojat e saja materiale: është një e drejtë, jo një obligim (siç prezantohet disa herë nga disa muslimanë) e asgjë nuk e pengon një grua që të punoj. Në kuadrin e familjes, në Islam ekziston ideja e një të drejte të gruas që në aspektin financiar mund t'a vendos në një vartësi pak a shumë relative.
Kjo situatë shpjegon, sipas filozofisë së përgjithshme, pse në Islam një burrë musliman mund të martohet me një grua prej njerëzëve të Librit, të krishterë apo hebre, pasiqë për atë është një detyrë që ta respektoj fenë dhe praktikën e gruas së tij dhe të kujdeset për nevojat e saja. E kundërta nuk është e mundur; një grua mslimane nuk mund të martohet me një burrë të një religjioni tjetër sepse ajo mund të gjindet në një situatë në të cilën përgjegjësi i familjes nuk e pranon fenë e saj, traditën e saj dhe obligimet e përgjithshme dhe të veçanta të religjionit të saj. Grada e një vartësie të mundshme është më e madhe në këtë rast duke e bashkangjitur faktin se një musliman e njeh fenë hebreje dhe krishtere por një krishterë apo hebre nuk e konsideron autentike shpalljen e Islamit.
Prapëseprapë, sot shumë muslimane martohen me jo-musliman në Evropë duke mos respektuar këtë parim islamik i rregulluar sipas pajtimit të shumicës (ixhma'-së). Disa herë këto çifte, si tjerat, mbijetojnë, por shpesh ndodhin situata dramatike. Ndryshimi i njërit apo tjetrit bashkëshort, disa herë rizbulimi i vonshëm i identitetit religjioz, vë në diskutim aspekte të thella që shqetësojnë jetën e çiftit. Disa përfundojnë me ndarje.
Gratë apo burrat jo-musliman nuk janë përgjegjësit e vetëm të këtyre ndryshimeve: muslimanet dhe muslimanët janë përgjegjës në të njëjtën mënyrë. Pastaj, disa herë nuk mund të flasim për gabime, thjesht bëhet fjalë për ndryshime që koha dhe jeta i imponojnë një njeriu. Për të parandaluar këtë duhet që çiftet të informojnë dhe të kuptojnë njëri tjetrin. Ndjenjat e mira, ashtu si vetëm shprehja e principeve islame, mund mos mjaftojnë. Kur ndeshen dy religjone apo dy kultura në hapësirën intime familjare, vetëm njohja e tjetrit, të kuptuarit e tjetrit, dialogu, delikatesa dhe durimi mundësojnë zgjidhjen e problemeve. Nuk ka kuptim të thuhet "është faji i islamit, hebraizmit, krishterimit", është një vlerësim sipërfaqësor që mundohet të konfirmoj disa paragjykime që ekzistojnë qysh para problemeve të çifteve të përziera. Ky vlerësim është si një rreth na i cili nuk dilet kurrë.
Problemi është shumë i thellë. Duhet t'i shmangemi formalizmit të ashpër e që në shikim të parë duket ngushëllues, por që do të zgjidhte problemet sipas principeve të dekretuara pa shpirt e psikologji; ashtu sikurse duhet kundërshtuar vëniet në skenë që tregojnë, për shembull, burra që konvertohen sa për tu martuar. Ky lloj zgjidhjesh i problemeve "për sot" është gati shprehja e sigurtë e problemeve dramatike "për të nesërmen".
Një konvertim pa vendimin e zemrës dhe të qenies nuk vlen dhe është sikurse mos ishte verifikuar. Mund të provojmë të mashtrojmë veten por nuk mund të mashtrojmë Krijuesin dhe në të ardhmen shkatërrimi i çifteve do t'ua kujtojë të dashuruarëve të së kaluarës nevojën e sinqeritetit të një akt-besimi autentik. I vetmi dinjitoz për një njeri.

JACQUES NEIRYNCK Nëse shpallet një sentencë divorci në Francë dhe njëri prej bashkëshortëve është gjerman, Gjermania do të aplikonte vendimin e të drejtës franceze. Nëse qytetari gjerman ikë me fëmijët, ky shtet do t'i zbatoj qytetarit të tij një vendim të marrë nga një gjyq i huaj. Në të kundërtën dihet se mes Francës dhe Algjerisë nuk repektohet kjo situatë. E kjo shkakton drama tjera!

TARIQ RAMADAN Duhet të punohet më shumë për të informuar psikologët, avokatët, gjykatësit dhe asistentët social në Evropë, që shumë shpejt i thjeshtësojnë gjërat kur gjenden para situatash që kanë të bëjnë me konfliktet familjare dhe divorcet kur është në mes një musliman. Ideja që krijojnë ndaj islamit dhe grave i shtyen shumë shpejt t'i japin të drejtë asaj çka thonë gratë. Disa herë veprojnë aq me sinqeritet saqë edhe vet nuk e kuptojnë.
Megjithatë drejtësia duhet të vigjilojë, bile më së shumti kur trajtohen përfaqësimet kulturore të njërit gurp apo tjetrit. Mjerisht ndodh edhe që disa gra të përfitojnë. Nuk mjafton të jesh një burrë muliman që mos të keshë të drejtë; nuk mjafton të jesh një grua, muslimane apo jo, që të kesh të drejtë. Do të dukej diçka e marrë ta kujtojë, por shpesh është dashur ta bëj gjat procedimeve gjyqësore. Është dashur t'ua kujtojë me qëndrueshmëri burrave musliman që nuk duhet të fshehen pas një "nuk e duan islamin" apo "më sulmojnë sepse jam një musliman" që të mos i njohin përgjëgjësitë e tyre dhe gabimet e tyre. Instrumentalizimi i përfaqësimeve funksionon nga të dy anët dhe duhet të qëndrojmë, në çdo rrethanë, të ekuilibruar, vigjil, shumë të kujdesshëm, intelektualisht të drejtë dhe objektiv.




Nga Italishtja: Rexhije Ameti


JACQUES NEIRYNCK E TARIQ RAMADAN, A mund të jetojmë me Islamin?, kapitulli III, Pozita e Gruas në Islam. 19 prill 2000, botimi I; 16 mars 2004, botimi II

 

 

 

03.05.2008.islamgjakova.net