Shokët e të Dërguarit s.a.v.s. janë personalitetet më të shquara të tërë kohërave dhe janë shumë më superiorë se njerëzit tjerë, në përjashtim të pejgamberëve. Me veprat e me të arriturat e tyre, ata e fituan kënaqësinë e të Lartësuarit si dhe kënaqësinë e të Dërguarit të Tij.
Kur lexohet historia e jetës së shokëve të Pejgamberit s.a.v.s., automatikisht, vjen një dëshirë e madhe për të shkuar sipas modelit të tyre dhe ndjejmë nxitje për ta përmirësuar besimin tonë. Besojmë se kjo fe ka arritur deri te ne, fillimisht, me ndihmën e All-llahut, e së dyti edhe prej sakrificave të këtyre kolosëve, e përveç se ka ardhur, ajo edhe e ka ruajtur autenticitetin e vet, ashtu si është shpallur prej All-llahut dhe prej të Dashurit të Tij. Pra, këta janë yje, siç ka thënë edhe Pejgamberi, paqja qoftë mbi të, të cilët duhet të na shërbejnë si panoramë para se gjithash për të jetuar, e edhe për ta jetësuar atë mesazh, të cilin secili prej nesh duhet ta kosiderojë se e ka një pjesë përmbi supet e veta.
Mënyra në të cilën këta njerëz fisnikë e çuan përpara lëvizjen islame, mundimet që i pësuan duke e përkrahur të Dërguarin e All-llahut s.a.v.s. dhe entuziazmi që posedohej nga ata në përhapjen e mesazhit islam, përmbajnë mësim të këndshëm për gjithë njerëzimin, e veçanërisht për muslimanët. Pikërisht për këtë, mendohet që nëse fëmijëve tanë u prezentohet jeta e këtyre pishtarëve ndriçues apo vetëm fragmente nga jeta e tyre, do të zhdukeshin mangësi të shumta të shoqërisë sonë aktuale. ( Mari Kairabadi)
Marrë në përgjithësi, person i madh është ai i cili ka arsimim të lartë, ose ai i cili ka pasuri të madhe, ose ai i cili ka zyre të veçantë, ose ai i cili posedon ndonjë autoritet të lartë e kwshtu me radhw. Ndërkaq, në Islam, arsimimi i lartë, raca, pasuria, familja e autoriteti i madh nuk janë argumente për fisnikëri dhe madhështi. Në Islam më fisnik dhe më i madh konsiderohet ai i cili është më besimtar. Me besim (devotshmëri) këtu nënkuptojmë frikën që duhet poseduar në rast kur nuk i bindemi All-llahut të Lartësuar. Ky pohim nuk është vetëm se një e thënë teorike, por duhet plotësuar edhe anën praktike. Në një kohë kishte aso njerëz të cilët nuk dinin as të lexonin e as të shkruanin, as që ishin të parët e fisit të tyre, as që kishin pasuri të shumtë e as që kishin zyre të veçantë, as që posedonin ndonjë autoritet në bashkësinë e tyre ku jetonin, por ata kishin besim të fortë. Për këtë shkak ata gëzonin pozita të larta në Islam.
Bilalli r.a. është shembull mjaft i afërt me kriteret e sipërcekura të rrespektit dhe nderit. Ai kishte ngjyrë të zezë. Nuk kishte as pasuri, as zyre e as autoritet, por thjesht, ishte skllav. Një i tillë nuk kishte ndonjë pozitë në shoqëri. Shitej e blehej sikur të ishte artikull i thjeshtë ushqimor. Kafshët mund të iknin dhe kështu shpëtohej jeta e tyre, ndërkaq skllavi as që guxonte të bënte një hap për të ikur, ngase do të zihej menjëherë dhe do të duronte goditje nga shkaku i tentimit për ikje.
Bilalli r.a. ende ishte skllav kur nëpër rrugët e Mekes filloi të jehojë Fjala e Njëshmërisë së All-llahut. Pejgamberi s.a.v.s. bëri thirrje që të gjithë njerëzit të liroheshin nga çdo lloj i skllavërisë. Konkretisht, ai u tha: "Robëria është vetëm kundrejt All-llahut. Ai na ka krijuar. Na ka favorizuar me ushqim dhe pije. Na ka pajisur me të gjitha gjërat e nevojshme për jetë. Prandaj, Zotëriu ynë i Vërtetë është vetëm Ai. E gjithë ajo që përputhet me Testamentin e All-llahut të Lartësuar është e drejtë. Nëse dëshirat tona janë të nënshtruara ndaj urdhrave të Fuqiplotit, ato meritojnë të zbatohen, përndryshe jo. Nëse traditat dhe adetet tona janë të drejtuara nga Testamenti i Tij, ato janë ta kapshme, përndryshe janë të pavlera. Nëse rregullat që një qenie njerëzore i vë ndaj një qenieje njerëzore tjetër janë në pajtueshmëri me rregullat që i ka vënë All-llahu i Lartësuar, atyre (rregullvënësve) bën t'i bindemi, përndryshe jo".
Ky predikim i Pejgamberit s.a.v.s. ishte aq i qartë e i thjeshtë saqë të gjithë e kuptuan, të vegjëlit e të mëdhenjtë, të bardhët e të zinjtë, të pasurit e të varfërit... Mirëpo, kush ta miratojë?! Disa që kishin një shkëndijë të vogël humaniteti në shpirtin e tyre, pasi e dëgjuan këtë thirrje, filluan të qajnë dhe thanë: "Muhammedi e flet të vërtetën, andaj gjithçka që thotë ai është mesazh nga All-llahu". Në anën tjetër, disa që ishin krenarë me vetveten e tyre dhe që kishin mentalitet kapitalist e që duart e të cilëve e kishin në dorë autoritetin e njerëzve që i kishin në pronë, nuk mundën ta durojnë këtë zë. Ata përfytyronin në vetvete që nëse do të themelohej ndonjë rend i ri shoqëror, kishte shanse që privilegji për t'i sunduar të tjerët mund t'u merrej. Ata gjithashtu skiconin plane me tërë autoritetin dhe fuqinë e tyre për ta shpartalluar atë thirrje që ua bëri Pejgamberi s.a.v.s. e që këtyre ua thumboi veshët. Rrjedhimisht, shumica mbaheshin në distancë nga kjo thirrje, përndryshe, kush provonte të bëhej pjesë e saj, do të torturohej, do të rrihej, do të burgosej, do të shijonte uri të gjatë e kështu me radhë. Babai ia kthente mendjen birit, vëllai e frenonte vëllanë, daja e pengonte nipin, zotëriu e shtrëngonte robin e vet për ta dëgjuar atë për të cilën Pejgamberi s.a.v.s. derdhte djersë. Megjithkëto, babai mund të sillej në mënyrë të butë me birin, ashtu edhe vëllai me vëllanë e edhe daja me nipin, por zotëriut nuk i dhimbsej aspak robi që e posedonte. Kështuqë, kësaj shtrese të njerëzve (skllevërve) as që u shkonte ndërmend të revoltohen.
Bilalli r.a. ishte skllavi i Umeje ibn Halefit - njeriut më të vrazhdë të Mekes. Ai (Bilalli r.a.) me të dëgjuar ato fjalë të Pejgamberit s.a.v.s. nuk mundi të përmbahej pa qarë dhe me ngashërim tha: "Dëshmoj se s'ka zot tjetër pos All-llahut dhe dëshmoj se Muhammedi është i dërguari i Tij". Mirëpo, si mundet që Umeje ibn Halefi të tolerojë që robi i tij t'i përkulet një Zoti? Si pasojë, Bilalli r.a. e pagoi rëndë këtë. Ai e torturoi atë (Bilallin r.a.) aq shumë saqë nëse detalizohen ato tortura, shkaktohet rrënqethje. E kapi dhe e shtriu në rërën përvëluese e pastaj edhe në qymyr të ndezur. Me një gajtan e rrethakoi qafën e ndershme të Bilallit, ndërkaq ky i fundit, edhe në ato momente thoshte: "Ehad, Ehad!". Pas një kohe, pasi e tejkaloi edhe një torturë tjetër duke ia kthyer kokën mbrapsht e në shpinë ia vuri një gur të rëndë, iu afrua tek veshi dhe i tha: "A është koha tani ta braktisësh Zotin e Muhammedit?", duke menduar se tani pas
gjithë këtyre mundimeve mizore që ia kishte bërë, do të tërhiqej. Bilalli r.a. edhepse paksa e kishte humbur vetëdijen nga torturat, shqiptonte "Ehad, Ehad!". Ky njeri mizor e shihte se nuk kishte mundësi ta bindë këtë njeri të devotshëm, megjithatë nuk dorëzohej në atë aksionin e vet. Shpikte forma edhe më neveritëse... Paramendoni, tërë këto i bënte vetëm se për ta shtrënguar Bilallin të thojë se i adhuroj Latin e Uzanë, në vend të Zotit të Muhammedit.
Sikur ato lëndime që i duronte Bilalli r.a. të drejtoheshin kah gurët, do t'u prishej forma. Vetëm pamja të shkaktonte dridhje tërëtrupore, e të mos flasim t'i përjetosh ato vetë. Madje, edhe pabesimtarëve të Mekes filloi t'u dhimbsej Bilalli e i thanë: "O Bilall, sikur t'i kishe përsëritur fjalët që i themi ne, do ta kishim detyruar zotëriun tënd të t'i ndërpresë torturat", por, muezini i mëvonshëm u tha: "Gjuha ime s'mund t'i përsërisë ato fjalë që thoni ju".
Kur Bilalli r.a. e vërtetoi këmbëngulësinë dhe durimin e tij, All-llahu i Plotëfuqishëm e largoi nga kjo gjendje. Ebu Bekri r.a. ishte njeri shumë i këndshëm, madje një prej më të dalluarve të Mekes. Edhepse ishte i pasur, ai nuk kishte mentalitet të kapitalistit. Ai, veçmë e patë përqafuar Islamin. Ai ishte duke kaluar rrugës kur befasisht i dëgjoi klithmat e Bilallit. Kur e pa se në ç'gjendje ndodhej ai, shkoi t'i ofrojë ndihmë. E bëri një marrëveshje me zotëriun e tij që ta blejë. E bleu atë, mirëpo kushti i vetëm ishte që të japë një shumë të madhe të hollash.
Ebu Bekri r.a. e liroi Bilallin r.a. për atë moment, mirëpo ky i fundit nuk u kursye që të jetë pjesë e persekutimeve të tërë bashkësisë islame. Sidoqoftë, Bilalli r.a. shpëtoi nga qymyri i ndezur enkas për të, e sa i përket torturave të përgjithshme të muslimanëve, ato (muslimanët) më vonë do të marrin urdhër nga udhërrëfyesi i tyre (Muhammedi s.a.v.s.) të shpërngulen prej Mekes në Medine, vetëm për hirë të All-llahut, duke mos marrë asgjë me vete.
Kur arritën në Medine, puna e parë që e bëri Pejgamberi s.a.v.s. ishte vëllazërimi i vendasve me të ardhurit. Ndër tjerash, Bilallin r.a. e vëllazëroi me Abdullah ibn Revejhën. Mes këtyre ishte lidhur një dashuri vëllazërore shumë e fortë. Në kohën kur Omeri r.a. udhëheqte me muslimanët, Bilalli r.a. ishte dërguar në një ekspeditë në Siri. Duke ecur i vjen dikush dhe e pyet: "Kush do ta marrë pagën tënde (pasiqë ti nuk do të jesh këtu)?" Bilalli r.a. duke bërë me gisht për kah Abdullah ibn Revejha, tha: "Ai, ngase lidhja që është bërë mes nesh nga i Dërguari i All-llahut asnjëherë nuk do të prishet".
Gjithashtu prej punëve të para që Muhammedi s.a.v.s. i filloi me gjithë muslimanët ishte edhe ndërtimi i xhamisë. Bilallit r.a. i ishte dorëzuar detyra për të thirrur ezan pesë herë në ditë. Kështu, gjuha që refuzonte të lëvizë për të rrespektuar idhuj, tani erdhi koha të lëvizë për fjalë hyjnore. All-llahu i Lartësuar qe bujar që ia mundësoi Bilallit r.a. të ketë zë të lartë dhe melodik. Ata të cilët nuk e kishin shijuar ëmbëlsinë e Islamit, magjepseshin kur e dëgjonin Bilallin r.a. duke e thirrur ezanin me atë zë të këndshëm. Burrat e linin punën e tyre, gratë dilnin nga shtëpitë e tyre, fëmijët e ndalonin lozjen - të gjithë këta për t'u mbledhur në xhami e për të qëndruar krah për krahu për ta adhuruar All-llahun.
Bilalli r.a. nuk ishte vetëm se muezin i Pejgamberit s.a.v.s., por edhe shok i ngushtë e besnik i tij. Ai thuajse gjithmonë ishte me Pejgamberin, paqja qoftë mbi të, madje kur ecnin bashkë, Bilalli r.a. ecte me ritëm pak më të shpejtë se Pejgamberi s.a.v.s, e përveç kësaj e mbante edhe një shtizë në dorë (në rast të ndonjë sulmi që ndokush mund ta bënte mbi Pejgamberin s.a.v.s.. sh.p.). Kur Pejgamberi s.a.v.s. hyri në Qabe, pas çlirimit të Mekes, Bilalli r.a. e gëzonte privilegjin për ta shoqëruar atë. Ai gjithashtu i mbikëqyrte edhe punët shtëpiake të Pejgamberit, paqja qoftë mbi të. Gjithmonë ishte me të (Pejgamberin s.a.v.s.) në ekspeditat ushtarake. Ai, vetë ishte që në luftën e Bedrit e mbyti Umeje ibn Halefin - një prej armiqve më të mëdhenj të Islamit, e njëkohësisht edhe torturuesin e tij të dikurshëm. Ai tërë jetën e tij i ndoqi hapat e të Dërguarit tonë. Me kalimin e kohës ai gradohej në shkalla të larta në aradhat e shoqërisë dhe si rrjedhojë shumë familje të ngritura e të ndershme donin ta jepnin vajzën e tyre për Bilallin e ndershëm. Ai zgjodhi të martohet me një vajzë prej familjes së Ebu Derdasë r.a. dhe vetë Pejgamberi s.a.v.s. mori pjesë në atë ceremoni. E tërë familja (e vajzës) ishte krenare që kishin lidhur miqësi bashkëshortore me Bilallin r.a. i cili për nga lëkura ishte i zi, për nga pasuria ishte i varfër, megjithatë, për nga këmbëngulësia ishte i ngurrtë si metali.
Bilalli r.a. ndjente kënaqësi të madhe duke ia dhënë vetveten All-llahut dhe duke iu bindur të Dërguarit të Tij. E ky i fundit kurrë nuk ia prishte qejfin Bilallit. Një ditë Pejgamberi s.a.v.s. duke ecur me muslimanët tjerë, erdhi nata. Bilallit r.a. i pëlqeu një vend ku do të mundnin ta kalonin dhe i propozoi Pejgamberit s.a.v.s. të ndalen dhe të pushojnë në atë vend. Pejgamberi s.a.v.s. tha: "Kam frikë se do të na kaplojë ndonjë gjumë i rëndë dhe nuk do të mundemi të zgjohemi për ta falë namazin e sabahut". Megjithatë, Bilalli r.a. kishte vetëbesim të madh në vetvete se mundet të zgjohet në çdo pjesë të natës. Kështu, ai e mori përgjegjësinë për t'i zgjuar edhe të tjerët. Kur ata i kapi gjumi, Bilalli r.a. filloi të falet, mirëpo, papritmas edhe atë e kaploi gjumi. Pas do kohe, atë dhe të tjerët i zgjoi Pejgamberi s.a.v.s. dhe iu drejtua atij: "O Bilall, si është puna me përgjegjësinë që e more përmbi vete?" Ai ia ktheu: "O i Dërguari i All-llahut, asnjëherë më parë nuk kam qenë neglizhent ndaj detyrës sime!" Pas kësaj, Pejgamberi s.a.v.s. i tha: "S'ka dilemë se është ashtu! E tash thirre ezanin kështuqë të mbledhen njerëzit për ta falë namazin e sabahut!" Kjo tregon se çfarë pozite gëzonte Bilalli r.a. te Pejgamberi, paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të, ndërsa në vijim vlen të ceket edhe pozita e tij tek halifet e parë.
Udhëheqësi i parë i muslimanëve - Ebu Bekri r.a. asnjëherë nuk qëndronte mënjanë nga Bilalli, All-llahu qoftë gjithmonë i kënaqur nga ai. Një ditë ai i tha Ebu Bekrit: "E kam dëgjuar Pejgamberin s.a.v.s. të thojë se gjëja më e mirë që mund ta bëjë një musliman është të luftojë në rrugë të All-llahut". Kështuqë, unë dëshiroj që tërë pjesa tjetër e jetës sime të jetë në luftë në rrugë të Tij. Ebu Bekri r.a. ia ktheu: "O Bilall, pash All-llahun a do të më lësh vetë në këtë moshë timen të vjetër?". Kur i dëgjoi ai këto fjalë, iu desh të insistojë më tepër.
Kur Omeri r.a. u zgjodh halif, Bilalli r.a. përsëri kërkonte leje për të shkuar në xhihad. Edhe ky dëshironte ta ndalë Bilallin r.a. për të shkuar, por nuk arriti ta
bindë për të qëndruar në Medine. Kështu, Bilalli r.a. iu bashkua turmës që nisej në ekspeditë për në Siri. Omeri r.a. thoshte: "Ebu Bekri r.a. më parë ishte udhëheqësi ynë dhe ai e ka lejuar këtë (Bilallin) të shkojë në xhihad.
Një herë, gjithashtu në kohën kur Omeri r.a. ishte udhëheqës, ai (Omeri) ishte ulur me besimtarët tjerë dhe po bisedonin. Tema e asaj bisede ishte që çdo i pranishëm të thojë se cila ishte dëshira më e madhe e secilit njeri për vete. Njëri prej tyre tha: "Kam dëshirë që All-llahu i Lartësuar të më dhurojë ar sa kodra e Uhudit, kështuqë të jap prej asaj sasie ne emër të Tij dhe ta arrij kënaqësinë e Tij". Një tjetër tha: "Dëshira ime është që të kem disa robëresha e të gjitha këto t'i liroj, kështuqë ta arrij kënaqësinë e All-llahut të Lartësuar". Disa të tjerë njëzëri thonin se dëshironin të vdisnin si martirë e të fitojnë shtëpi në kopshtet e pafundme të Xhennetit. Kur i erdhi radha vetë Omerit r.a. të shprehet, ai tha: "Unë dëshiroj që All-llahu gjithmonë ta mbushë këtë shtëpi me njerëz si Bilalli, Selman el-Farisiu, Kubabi e Suhejbi e unë të jem afër tyre!". Kjo tregon se çfarë rrespekti gëzonte Bilalli në sytë e Omerit, i Larti qoftë i kënaqur me të dytë.
Çdo këshilltar që propozohej nga Bilalli r.a. si për Pejgamberin s.a.v.s. ashtu edhe për dy halifët e parë (meqë në atë kohë ka vdekur, e nuk e ka arritur të tretin), pranohej pa e bërë mendjen dysh. Ai njëherë kishte kërkuar që një i/e devotshëm/shme nga një shtresë e ulët të martohet me një anëtar/e të një familjeje me pozitë të lartë në Medine dhe kjo kërkesë ishte pranuar (nuk është cekur as e emri e as gjinia e asnjërit. sh.p.). Ai nuk jepte mësime rreth çështjeve të fesë. Ai thoshte: "Unë jam vetëm një zezak, që deri vonë kam qenë skllav i thjeshtë". "O njerëzit e mi" - porosiste ai - "besojeni All-llahun e të Dërguarin e Tij, merrni pjesë në xhihad dhe kryejeni haxhin si duhet!".
Pak para vdekjes ai e kishte para në ëndërr Pejgamberin s.a.v.s. e ky i fundit duke i thënë: "O Bilall! Edhe sa do të jesh në këtë jetë kaluese? Edhe sa ka mbetur që të takohemi përsëri?". Kur ishte zgjuar, kishte përjetuar emocione të mëdha nga ajo ëndërr. Ai kishte pasë jetuar në një qytet të Sirisë. Në periudhën e fundit të jetës së tij kishte shkur në Medine. Kishte dashur të shohë se a janë marrëdhëniet mes muslimanëve të mira dhe ashtu qe. Përfundimisht, vdiq në Damask dhe aty u varros.
All-llahu i Lartësuar qoftë i kënaqur me Bilallin, me pjesëtarët e lutjes së Omerit... dhe me gjithë muslimanët e mëparshëm e të tanishëm kudo që janë në botë që dëshmojnë se s'ka zot tjetër përveç të Lartësuarit!

përktheu nga anglishtja: Arsim JONUZI 26.08.2007

burimi: www.prophetmuhammadforall.org

 

 

 

 

islamgjakova.net