Emri dhe prejardhja e Ebu Bekrit
Ebu Bekri u lind me 573 nė Meke. Ai ishte dy vjet mė i ri se Profeti Muhammedi a.s.. Ai i pėrkiste njė familje tė respektuar, Beni Tamim me rrėnjė tek fisi Kurejsh. Prejardhja familjare e tij lidhet me atė tė Profetit a.s. gjashtė gjenerata mė parė. Emri i tij iashte Abdullah. Ebu Bekir ishte kunija e tij me tė ēilin ai u bė shumė i famshėm kėshtu shumė njerėz nuk e dinin emrin e tij tė vėrtetė. Posa pranoi Islamin ai mori titullin "Es-Siddik" (i sinqertė). Emri i babait tė tij ishte Osman i ēili ishte i njohur me kunijėn e tij Ebu Kahafa. Nėna e tij quhej Selma, edhe ajo gjithashtu njihej me emrin Umul Hair.
Jeta e tij para Islamit
Gjatė rinisė sė tij, Ebu Bekri ishte njė njeri i qetė dhe i sinqertė. Ai ishte shumė i ndershėm dhe i drejtė. Pėr karakterin e tij tė mirė ai ishte shoku mė i ngushtė i Profetit a.s., dhe kjo shoqėri zgjati gjatė gjithė jetės sė tij. Ai ishte zemėrmirė dhe i ndjeshėm ndaj vuajtjet dhe mjerimet e tė tjerėve. Ai i ndihmonte tė varfėrit dhe nevojtarėt, tė mirėt dhe tė shtypurit. Edhe para se tė pranonte Islamin ai nuk i pėlqente zakonet e xhahilijetit (injorancės) dhe kurrė nuk ka pirė alkool.
Profesioni i tij kryesorė ishte tregėtia. Ai gjithashtu shoqėronte Profetin a.s. nė disa udhėtime tregtare. Pėr shkak tė ndershmėrisė sė tij njerėzit e besonin atė dhe shpeshherė i'a linin paratė e tyre nė besim tė tij. Bujaria dhe sinqeriteti i tij shpejt e bėnė njė tregtaar tė pasur. Shpejt kėto cilėsi tė mira tė tij i shėrbyen Islamit.
Burri i parė qė pranoi Islamin
Ebu Bekr ishte shoku mė i ngushtė i Profetit (a.s), dhe njifte mė shumė se ēdo njeri tjetėr. Ndershmėria, fisnikėria, drejtėsia dhe sinqeriteti i tij e kishin tėrhequr Ebu Bekrin . Kur Profeti (a.s) i fliste Ebu Bekrit pėr Allahun (xh.sh), Ebu Bekri e besonte ate pa pasur dyshime. Pėr kėtė ai ishte burri i parė qė i besoi Profetit . Profeti (a.s) njeherė ka thėnė pėr kėtė gjė, "Kur i kam thirrur njerėzit nė Allah, ēdonjėri mendonte dhe hezitonte pėr njė kohė, pėrveē Ebu Bekrit i cili nuk hezitoi por e pranoi thirrjen time nė momentin qė e fola atė." Kur ai e pranoi Islamin Profeti (a.s) u kėnaq shumė pėr tė.
Thirrja nė Allah
Me pranimin e Islamit ai menjėherė filloi punėn pėr Dave (thirrje nė Allah), nė fillim fshehurazi dhe mė vonė haptazi kur ju leju nga Profeti (a.s). Nė fillim ai shkoi tek Osmani, Talha, Zubejra dhe Seidi (r.a). Ata e pranuan Islamin me predikimin e tij. Ditėn tjetėr ai shkoi tek Osman bin Mazun, Abu Ubaidah, Abdur Rahman bin Auf dhe disa Kuraish tė tjerė tė shquar. Ata gjithashtu e pranuan Islamin me predikimin e tij. Nė predikimin e parė tė dhėnė nga Ebu bekri e pranuan Islamin tetė figura tė shquara. Nga kėta ishte Osmani, kalifi i tretė i Islamit. Kėshtu ai ishte burri i parė qė pranoi Islamin mbas Profetit (a.s), dhe qė thirri njerėzit nė Allah me njė rrugė tė frytshme.Shkaku kryesor i suksesit tė tij ishte popullariteti qė kishte tek Mekasit pėr sinqiritet,fisnikėrinė e tij.
Vėshtirėsitė e tij gjatė thirrjes nė Islam
Megjithėse Ebu Bekri ishte shumė i respektuar ai akoma nuk ishte i lirė, dhe jobesimtarėt e Mekas bėnin ēdo pėrpjekje pėr ta sulmuar atė. Kur numri i muslimanėve u rrit deri nė 39, Ebu Bekri i kėrkoi Ptofetit (a.s)qė ti thėrras njerėzit haptėsisht. Me kėrkesėn e tij kėmbngulėse Profeti (a.s) i dha miratimin e tij dhe tė gjithė shkuan nė Haram (Xhamia e shenjtė e Qabes) pėr Tablig (predikim). Ebu Bekri dha njė Hytbe(fjalim) e cila ishte Hytbja e parė nė historinė e Islamit. Nė kėtė ditė Hamza e pranoi Islamin. Kur jobesimtarėt dhe idhujtarėt e dėgjuan kėtė, ata u hodhėn mbi muslimanėt. Ebu Bekri pavatsisht nga fakti se ai konsiderhohej mė fisniku dhe mė i respektuari nga tė gjithė njerėzit e Mekės, u rrah nė atė mėnyrė saqė hunda dhe veshėt e tij ishin gjymtuar keq dhe e gjithė fytyra e tij ishte e mbuluar me gjak. Ai ishte shqelmuar, rrahur dhe trajtur egėrsisht. Ai kishte rėnė pa ndjenja dhe gjysėm i vdekur. Kur i erdhi vetėdija dhe kur i hapi sytė nė mbrėmje ai sėpari pyeti ,"Si ėshtė Profeti "Kjo ishte njė gjė pėr tė treguar dashurinė e tij ndaj Profetit (a.s). Dashuria dhe respekti i tij ndaj profetit(a.s) ishte e pakufishme.
Nė njė rast tjetėr Profeti (a.s) ishte duke u falur nė Qabe. Kur Ebu Xhehli erdhi dhe i vuri rreth qafės sė tij, nė mėnyrė qė tė mbyste Profetin (a.s). Kur e pa kėtė Ebu Bekri erdhi me nxitim dhe shtyu Ebu Xhehlin dhe largoi nga qafa e Profetit (a.s) atė pjesė . Pastaj ai tha Ebu Xhehlit "A doni tė mbysni njė njeri tė urtė e qė ėshtė i dėrguari i Allahut dhe i cili e deklaron Allahun Shpresues dhe Mbėshtetės."Ebu Xhehli sėbashku me kundėrshtarėt e tjerė tė Islamit e rrėzuan Ebu Bekrin dhe e rrafėn atė.
Shėrbimet e ndryshme pėr hir tė Islamit nė Mekė.
Hazretu Ebu Bekr i shėrbeu Islamit nė rrugė tė ndryshme. Kurejshėt persekutuan njė numėr tė madh skllevėrish tė cilėt kishin pranuar Islamin dhe jua bėnin jetėn edhe mė tė vėshtirė.Sllavėt musliman vuanin shumė nė duart e pronarėve jo musliman. Bilali (zezak) njė nga mė tė mirėt e njohur nga shoqėria e Profetit (a.s) ishte njė nga kėta skllevėr. Pronari i tij Umajjah bin Khalf e rrahte me kamxhik natėn dhe e shrinte nė rėrė tė oėrvėluar gjatė ditės, pėr shkak tė pranimit tė Islamit. Ebu Bekri e Bleu atė dhe kėshtu Bilali u bė musliman i lirė. Muslimanėt e tjerė skllevėr tė cilė i bleu Ebu Bekri dhe i liroi janė: Amin bin Fahairah, Nazirah, Nahdiah, Sariah, Beni Mamil dhe Bint Nadiah. Ebu Bekri ka shpėnzuar shumė para pėr konvertuesit e ri.
Nė vitin e pestė tė misionit, kur ai e pa vetėn se po torturohet shumė nga jobesimtarėt ai kėrkoi leje nga Profeti qė tė emigroj nė Abisinij sė bashku me muslimanėt e tjerė. Profeti atė e lejoji por gjatė rrugės ai takoi Ibn-ud-Daghna, prijėsin e fisit tjetėr.Me pyetjėn e tij Ebu Bekri i tregoi pėr ndjekjėn nga Kurejshit dhe pėr qėllimin e tij pėr tė ikur nė Abisini. Ibn-ud-Daghna nuk donte qė ai ta linte Arabinė dhe u deklaroi njerėzve tė Mekės se Ebu Bekri ėshtė nėn mbrojtjėn e tij., kėshtu qė asnjėri nuk goxonte ta cenonte atė.
Ebu Bekri merr titullin "Es-Siddik"
Kur Profeti a.s. nė vitin 10 tė misionit tė tij bėri miraxh (u ngrit nė qiejt), ai mbasi u kthye nga ky udhėtim nė mėngjez jua tregoi tė tjerėve ngjarjen. Disa nga ata shkuan tek Ebu Bekri dhe i thanė "A ke dėgjuar pėr shokun tėndė (Profetin)? Ai ėshtė duke deklaruar se ai ka vizituar Jerusalemin dhe pushtetin e Lartė nė qiej mbrėmė, dhe ka folur me Allahun e madhėruar. A e beson kėtė?" Ebu Bekri r.a. meniherė pėrgjigjet; "Nė qoftėse ai ka thėnė kėshtu, ėshtė apsolutisht e vėrtetė." Ata pėsėri i thanė "A e beson se ai oi ka vizituar tė gjitha kėto vende dhe ėshtė kthyer nė njė kohė tė shkurtėr tė natės!" Ai pėrsėri u pėrgjigj"Sigurisht qė e besoj kėtė dhe unė besoj nė gjėrat qė janė mė tė ēuditshme se kjo siē ėshtė Xheneti dhe Xhehenemi." Pėr kėtė Profeti a.s. e titulloi atė 'Es-Siddik" qė do tė thotė person i drejtė dhe i sinqertė nė besim pa pasur asni dyshim tė vogėl. Sigurisht besimi i Ebu Bekrit ishte mė i fortė se ēdo gjė.
Njėri nga ata dy nė shpellė
Kur Profeti a.s. vėndosi qė tė emigroj pėr nė Medine, Ebu Bekri ishte i vetmi shoqėrues i tij. Ai i mori tė gjitha paratė e ti, rreth 5000 deri 6000 dirhem, dhe vazhduan rrugėn natėn sė bashku me Profetin a.s. Ata qėndruan fshehurazi nė shpellėn Thevr tri netė. Kur'ani i shenjtė e pėrshkruan kėtė ndodhi nė kėtė mėnyrė
"... Kur ata qė nuk besuan, e nxorėn atė vetė tė dytin; kur qė tė dy ishin nė shpellė, kur po i thoshte shokut tė vetė: "Mos u pikėllo (friko), Allahu ėshtė me ne!" E Allahu i zbriti qetėsi nė shpirtin e atij." (9: 40)
Mbas tri netėsh kur Kurejshėt ndaluan kėrkimin e tyre ata vazhduan rrugėn pėr nė Medine. Kėshtu nga tė gjkithė shokėt e Profetit a.s. Ebu Bekri ishte ai qė e shoqėroi nė ditėt mė tė vėshtira tė jetės sė tij. Ai vėrtetoi besueshmėrinė e tij nė tė gjitha rastet.
Ebu Bekri r.a. nė Medine
Ai brrini nė Kuba (vend afėr Medinės) sė bashku me Profetin a.s. dhe ndaluan aty. Medinasit pritnin Profetin a.s. me dėshirė tė zjarrtė. Gjatė qėndrimit nė Kuba Profeti u vėndos tek Beni Amr Bin Auf. Grumbuj njerėzish shkonin aty pėr tė parė Profetin a.s. dhe shumica e tyre e gabonin Ebu Bekrin r.a. me Profetin a.s. Kur e pa kėtė Ebu Bekri u ngritė nė kėmbė dhe vėndosi njė gjethe sipėr kokės sė Profetit pėr ta mbrojtur nga rrezet pėrvėluese tė diellit. Pastaj Medinasit dinin se cili ėshtė profeti a.s. e cili Ebu Bekri r.a.. Gjatė rrugės pėr nė Medine Ebu Bekri u sėmurė pėr shkak tė ndryshimit tė klimės dhe e zunė ethet. Profeti a.s. u lutė pėt tė dhe ai bėsri mė mirė. Nė kohėn kur Profeti bėri vėllazėrimin midis njė muhaxhiri (emigranti) nga Meka dhe njė Ensari (vėndas) nga Medina, Ebu Bekrin e bėri vėlla me Harith bin Zubejrin njė njeri tė respektuar nė mes tė Medinasve.
Ndėrtimi i xhamisė sė Profetit a.s.
Ishte njė nevojė urgjente pėr ndėrtimin e njė xhamije nė Medine dhe njė shtėpi pėr Profetin a.s. dhe familjėn e tij. Toka e cila u zgjedh pėr kėtė ishte toka e dy jetimėve. Kujdestarėt e tuyre donin qė ta jepnin tokėn falas por Profeti a.s. nuk pranoi ofertėn e tyre dhe i tha Ebu Bekrit r.a. qė ta paguante ēmimin e tokės. Kėshtu Ebu Bekri u bė muslimani i parė i cili shpėnzoi shumicėn e parave tė tij pėr hir tė Allahut. Ai mori pjesė nė ndėrtimin e xhamisė sikurse njė punėtorė i zakonshėm se bashku me muslimanėt e tjerė.
Pjesmarrja nė luftrat e shenjta.
Ai luftoi pothuajse nė tė gjithė luftrat sė bashku me Profetin a.s.. Nė luftėn e parė tė Islamit, nė Bedėr ai ishte porsi njė hije pėr Profetin a.s. (e mbronte atė). Djali i tij i cili nuk e kishte pranuar ende Islamin nė atė kohė, ishte duke luftuar nė anėn e Kurejshėve. Pasi ai e pranoi Islamin ai i tha babait tė tij (Ebu Bekrit r.a.) : "I dashur baba! Unė tė kam pasur dy herė nėn shpatėn time gjatė luftės nė bedėr, por unė nuk mundesha ti ngrija duart e mija mbi ty pėr shkak tė dashurisė sime ndaj teje". Ebu Bekri i thotė:"sikur ta kisha paasur unė rastin, do tė kisha vrarė ty." Ishte sugjerimi i Ebu Bekrit qė Profeti a.s. vėndosi ti lirojė robėrit e luftės mbasi mori dėmėshpėrblimin nga ta.
Nė luftėn e Uhudit kur disa muslimanė vrapuan pėr tė ikur Ebu Bekri qėndroi, dhe kur Profetin e ēuan nė mal mbsi qė u plagos, ai ishte me tė. Ebu Bekri ishte shoqėruesi i parė qė pranoi planin e paqės tė Profetit a.s. nė Hudejbijė, pa asnjė hezitim kurė shumica e muslimanėve insistonin pėr luftė. Madje edhe muslimanėt si puna e Omerit r.a. hezituan tė pranojnė marrėveshjėn me jobesimtarėt e Mekėsa. Por Ebu Bekri r.a. terėsishtė e pėrkrahu vėndimin e Profetit a.s.. Me rastin e ekspeditės nė Tabuk Ebu Bekri r.a. i mori tė gjitha gfjėrat qė i kishte. Kur Profeti a.s. e pyeti atė: "Ēfarė do ti lejsh familjes sate." Ebu Bekri r.a. u pėrgjgj. "Unė ju kam lėnė atyre Allahun dhe Profetin e Tij." Madje Omeri r.a. pranoi se ai nuk mundė kurrė qė tė ja kaloj Ebu Bekrit r.a. pėr sakrificė pėr hirė tė Allahut dhe Islamit.
Emiri (prijėsi) i El-Haxhul Ekber
Ishte viti 9 i hixhrės kur u bė Haxhi i parė. Profeti a.s. u kthye nga ekspedita e tabukut, ai ishte shumė i zėnė sa qė nuk mund tė bėnte haxhin. Ai dėrgoi Ebu Bekrin si zėvėndės tė tij pėr tė drejtuar karavanet e Haxhit pėr nė Meke. Nė mes tė tjerėve nė karavanin e Haxhit ishin edhe: Saad Bin Ebi Vekas, Xhabiri dhe Ebu Hurejra r.a. Kur'ani i shenjtė e thėrret kėtė Haxh "Haxhul Ekber" (Haxhi i madhė) sepse ishte Haxhi i parė nė historinė e Islamit dhe ishte fillimi i epokės sė re rė periudhės dhe organizimit Islam. Ebu Bekri r.a. ua mėsoi njerėzve ritet dhe ritualet e Haxhit dhe mbajti njė hutbe (predikim) historike nė ditėn e sakrificės para grumbullit tė njerėzve. Aliu r.a. e ndiqte atė dhe siguronte ndėrprerjėn etė gjitha lidhjeve me botėn e idhujtarėve. U dha deklarat qė idhujtarėt nuk do ti afrohėn Qabes, asnjė pėrson nuk do tė kryej haxhin i pa mbuluar (siē ishte zakon para Islamit) dhe tė gjitha marrėveshjet me idhujtarėt do tė ndalohėn dhe do tė mbikqyrėn mbas katėr muajsh. Kur'ani i shenjtė thotė pėr kėtė:
"Dhe (ky ėshtė) njė kumtim nga Allahu dhe i Dėrguari i Tij, drejtuar tė gjithė njerėzve nė ditėn e Haxhit tė Madh, se Allahu ėshtė tėrhequr prej (marrėveshjes sė) idhujtarėve, e njėkohėsishtė edhe i Dėrguari i Tij. Po nėse pėndoheni, do tė jetė mė mirė pėr ju, e nėse ia ktheni shpinėn (rrugės sė drejtė), ta dini se nuk mundė t'i shpetoni (ndjekjes sė) Allahut. E ti, pėrgėzoji ata qė mohuan me njė dėnim tė padurueshėm." (9:3)
Imami i xhamisė sė Profetit a.s.
Mbas ardhjes sė tij nė Medine Profeti a.s. i printe namazet nė xhaminė e tij gjatė gjithė kohės. Kjo ishte me tė vėrteti njė detyrė e lartė qė nuk i ishte dhėnė askujt nė prezencėn e Profetit a.s. Pak muaj mbas kthimit tė tij nga Haxhi i Lamtumirės nė vitin 10 tė Hixhrės, Profeti a.s. u sėmurė. Ai nuk mundė tė lėvizte dhe nuk mundė tė shkonte nė xhami pėr t'i prirur namazit. Ai duhej tė caktonte njė njeri pėr Imam tė xhamisė dhe ky nder iu dha Ebu Bekr Es-Siddikut. Vajza e Ebu Bekrit Aisha r.a. qė ishte njė nga gratė mė tė dashura tė Profetit a.s., e dinte se Ebu Bekri ishte njė njeri mė zemėr tė butė dhe do tė ishte shumė e vėshtirė pėr tė tė zėvėndėsonte profetin nė namaz. Kėshtu ajo i kėrkoi profetit a.s. ta shkarkojė nga kjo detyrė, por Profeti a.s. nuk e ndryshoi vėndimin e tij edhe pse ju kėrkua tre herė.
Gjatė atyre ditėve, njėherė Ebu Bekri r.a. nuk ishte prezent nė kohėn e namazit. Dikush i tha Omerit r.a. ta udhėheqi namazin. Profeti a.s. kur e ndigjoi zėrin e Omerit r.a. pyeti pėr imamin, dhe kur e pa se Ebu Bekri nuk po udhėheqte namazin ai u shqetėsua dhe tha: "Asnjėri nuk do ta drejtoj namazin pėrveē Ibn Ebu Kahfės (Ebu Bekrit)." Pastaj Ebu Bekrin r.a. e thirrėn por nė atė kohė Omeri r.a. e kishte mbaruar namazin. Namazi u pėrsėritė me urdhėr tė Profetit a.s. dhe atė e drejtoi Ebu Bekri r.a.
Profeti a.s., gjatė sėmundjes sė tij, njė ditė e ndjeu vetėn mė mirė, dhe shkoi pėr tė falur namazin e drekės i mbėshtetur nga Alia dhe Abasi r.a. Fytyra e tij i rrezatoi me gėzim dhe kėnaqėsi kur e pa Ebu Bekrin duke prirur namazin. Kur e pa prezencėn e Profetit a.s., Ebu Bekri deshti tė bėnte njė hap mbrapa por Profeti a.s. e ndaloi atė dhe u ul nė krahun e tij. Mbas namazit Profeti a.s. dha adresėn e tij tė fuindit duke thėnė; "Allahu i paraqiti njėrit nga shėrbėtorėve tė Tij zgjedhjen e jetės nė kėtė botė dhe jetės me Tė. Por shėrbėtori zgjodhi tė fundit." Kur Ebu Bekri i dėgjoi kėto fjalė atij i rrjedhėn lotėt nga sytė dhe u rrokullisėn poshtė nė mjekrrėn e tij. Ai mėndoi pėr ndarjėn e pashmangshme me Mėsuesin e tij tė dashur (Profetin a.s.) Shumica e njerėzve nuk i kuptuan fjalėt e Profetit a.s. dhe ata u habitėn me lotėt e Ebu Bekrit r.a..
Heret nė mėngjez, nė ditėn e fundit tė jetės sė tij, gjendja e Profetit a.s. befasisht u bė mė e mirė pėr disa ēaste. Meqė dhoma e tij ishte e ngjitur me xhaminė, ai e hapi perdėn dhe vėshtroi muslimanėt tė zėnė nė namaz nėn drejtimin e Ebu Bekrit r.a.. E qėshura ia mbuloi fytyrėn e zbehtė tė Profetit a.s.. Duke parė pėrmirėsimin e gjendjes sė Profetit a.s. njerėzit e xhamisė e humbėn kontrollin nga gėzimi i pamasė. Ata deshėn tė shpėrndahėn nga rreshtat e tyre, por profeti a.s. i tha Ebu Bekrit r.a. tė vazhdojė namazin dhe ai hyri brenda dhe e la perdėn tė bjerė.
.islamgjakova.net
