Prim.dr.med.sci.Ali F. Iljazi
Muhammedi a.s. ka thėnė: "Njeriu ėshtė nė fenė e mikut. Andaj le tė ketė kujdes kėnd do ta ketė mik." (Ebu Davudi)
Ndėrsa populli ynė thotė:"Me kėnd je - i tillė je!" Andaj ėshtė e domosdoshme qė secili njeri i menēur tė mendoj para se ta e zgjedhė mikun, a thua personi i caktuar ėshtė i vlefshėm qė me te tė shoqėrohemi.
Mendoni, sa prej nesh kanė kujdes pėr kėtė ēėshtje kaq interesante dhe tė rėndėsishme! Gati aspak! Bile edhe besimtarėt relativisht dhe tė orientuarit nuk kanė kujdes pėr kėtė ēėshtje nė masė tė duhur. Pėr tė tjerėt gati tė mos flasim. Ėshtė e ēuditshme qė gjithmonė kemi kujdes tė mos shoqėrohemi me personin e infektuar, bile duke marrė masa paraprake preventive, por nuk mendojmė se sėmundjet shpirtėrore munden edhe mė shpejt tė pėrhapen tek tjetri. Paramendoni se si ne si prindėr jemi tė kujdesshėm qė fėmiu mos tė vjen nė kontakt me fėmiun tjetėr tė infektuar me grup (influencė) i cili kryesisht lehtė shėrohet dhe ka tė bėjė kryesisht vetėm me kėtė botė kalimtare, por sa kujdesemi kur fėmiu ynė vjen nė kontakt me personin i cili ėshtė i infektuar me pa besim i cili kur tė infekton tė shkakton palumturi nė kėtė botė dhe nė botėn tjetėr.
Faleminderit Zotit, njeriu ynė dėshiron qė fėmiu i tij tė ketė sukses nė jetė dhe pėr kėtė asgjė nuk i dhimbset. Nėse fėmiu sėmuret ėshtė i gatshėm tė jep ēdo gjė pėr shėrimin e tij. Nėse nevojitet ta arsimojė nė mėnyrėn sekulare, ėshtė i gatshėm t'i gjejė tė gjitha mėnyrat dhe mundėsitė e e financimit tė fėmiut tė tij vetėm e vetėm qė tė ketė sukses tė ndėrtojė karrierėn e kėsaj bote.Por, a thua ėshtė i gatshėm ti sigurojė fėmiut njė herė nė muaj apo njė orė nė javė tė ndajė njė orė tė kalojė nė shoqėrinė e personit i cili do t'i ndihmojė qė tė pėrparojė nė sferėn shpirtėrore dhe kėshtu tė ndėrtojė lumturinė nė dy botėt?
Nėse ėshtė e vėrtetė se vlerėsojmė nevojėn e pėrparimit fetar, atėherė me entuziazmin dhe seriozitetin mė tė madh do tė duhej tė ndėrmarrim ēdo gjė qė ėshtė nė fuqinė tonė qė tė gjejmė cilėt janė ata faktorė qė kontribuojnė nė kėtė qėllim. Dhe sikurse pėr ēdo lėmi tė veprimtarisė njerėzore ekziston mėsuesi, ekziston edhe pėr lėmin fetare. Bile vetėm shoqėrimi me kėta mėsues kontribuon nė forcimin e besimin tė individit.
Pėrvoja tregon qė shoqėria adekuate ėshtė mė e rėndėsishme se dituria e thatė e cila nuk akumulohet, por pėr shkak tė mungesės sė motivimit, asnjėherė nuk e praktikon nė vepėr.
Ne pėr kėtė gjejmė shumė shembuj tė progresit fetar impresiv te ata individė qė janė shoqėruar me mėsues shpirtėror. Njėkohėsisht, hasim qė shumė mbledhės sė diturisė, librave dhe titujve janė turpėruar qė jo vetėm qė nuk kanė punuar sipas asaj qė kanė arritur, por bile edhe kundėr asaj qė kanė mėsuar.
Allahu i Madhėrishėm bukur dhe nė formė urdhėrore na tėrheq vėrejtjen nė Kur'anin fisnik: "... e ti ndiqe rrugėn e atij qė ėshtė i kthyer kah Unė, mandej kthimi juaj ėshtė tek Unė, e Unė do t'ju njoftoj pėr atė qė keni punuar." (Lukman, 15)
Njė prej shkaqeve pėr tė cilat njeriu largohet tė kėrkon shoqėri me njerėzit e ditur ėshtė kryelartėsia.
Poeti ka thėnė:"Nga njėmijė shokė tė cilėt nuk janė tė bindur Allahut mė i mirė ėshtė njė i cili ėshtė i afėrt Allahut."
Nėse gjendemi nė shoqėri tė atyre tė cilėt ndaj Allahut nuk janė tė bindur, duhet pėrdorur pėrvojėn dhe urtėsinė dhe tė tillėve ofruar mėnyrėn tonė tė menduarit, dhe imponuar stilin tonė tė jetės.
Nėse kėmbėngulin nė qėndrimin e tyre, duhet lėnė dhe me ata nuk duhet humbur kohėn e ēmuar. Ndėrsa shoqėrimi me injorantėt dhe tė humburit sjellė fatkeqėsi tė ndryshme.
Poeti persian bukur ka thėnė:"Me njeriun e devotshėm, bėhesh i devotshėm. Me pa njeriun bėhesh pa njeri."
Andaj ėshtė imperativ tė mos shoqėrohemi me tė keqin, sepse ai ėshtė mė i rrezikshėm se gjarpri helmues. Miku i mirė i devotshėm ėshtė mė i mirė se vetmia. Por, nėse nuk mund ta gjesh njeriun e devotshėm, mė e mirė ėshtė vetmia. Vetmia ėshtė mė e mirė se shoqėria e keqe, ndėrsa shoqėria e mirė mė e mirė se vetmia. Njeriu i vetmuar pėrderisa nuk e gjen shokun e mirė, duhet kohėn ta kalojė duke lexuar librat e njerėzve tė mirė dhe tė devotshėm (salihun dhe siddikun), tė cilėt pėrshkruajnė ilaēet shpirtėrore pėr mėnjanimin e cilėsive negative. Asnjėherė mos blej libra pa konsultimin e njerėzve tė ditur, sepse nė treg nė kohėn e sodit do tė gjejmė ēdo gjė tė servuar qė vlen e nuk vlenė. Mos tė harrojmė se libri ėshtė shok, nėse ėshtė i mirė ėshtė shok i mirė, nėse ėshtė i keq ėshtė shok i keq. T'i pėrkujtojmė fjalėt e Allahut pėr ata qė nuk kanė gjetur mik tė mirė, ēfarė i pret nė ditėn e Gjykimit: "Atė ditė zullumqari do ti kafshojė duart e veta dhe do tė thotė: "I mjeri unė ta kisha marrė rrugėn e Pejgamberit! O shkatėrrimi im, ah tė mos e kisha bėrė filanin mik." (Furkan, 27-28)
11.02.2008.islamgjakova.net