Meka dhe Medina në transformim: 12 projekte që po ndryshojnë dy qytetet e shenjta

Nga komplekset e reja hoteliere pranë dy xhamive të shenjta te qendrat kulturore, zonat e banimit, hapësirat tregtare dhe projektet e mirëqenies - Meka dhe Medina po përjetojnë një valë të gjerë zhvillimi urban në kuadër të objektivave të Vision 2030 të Arabisë Saudite.

Meka dhe Medina po përgatiten për një transformim të rëndësishëm urban, me projekte të reja që synojnë të përmirësojnë infrastrukturën, akomodimin, shërbimet dhe përvojën e miliona pelegrinëve dhe vizitorëve që mbërrijnë çdo vit në dy qytetet më të shenjta të Islamit.
Projektet përfshijnë hotele dhe rezidenca, qendra tregtare, hapësira kulturore e argëtuese, zona të reja banimi, infrastrukturë për këmbësorët dhe iniciativa që lidhen me turizmin shëndetësor dhe mirëqenien.
Sipas një përmbledhjeje të publikuar më 29 shtator 2026 nga The Islamic Information, janë identifikuar 12 projekte të rëndësishme në Mekë dhe Medinë. Shumë prej tyre janë pjesë e planeve më të gjera të zhvillimit të Arabisë Saudite dhe lidhen me objektivat e Vizion 2030.

Medina: zgjerim i kapaciteteve dhe zhvillim i zonave të reja

1. Knowledge Economic City

Knowledge Economic City (KEC) është një nga projektet kryesore të zhvillimit urban në Medinë. Ai synon të ndërthurë sektorët e teknologjisë, ekonomisë së dijes, turizmit dhe banimit.
Në kuadër të projektit është planifikuar edhe një kompleks me rreth 2,700 apartamente, pranë qendrës tregtare Multaqa Madinah. Autoriteti për Qytetet Ekonomike dhe Zonat Speciale e përshkruan KEC si një destinacion që kombinon hotelerinë, tregtinë, kujdesin shëndetësor dhe banimin.

2. Rua Al Madinah

Një prej projekteve më të mëdha është Rua Al Madinah, i shtrirë në lindje të Xhamisë së Profetit ﷺ.
Projekti mbulon rreth 1.35-1.5 milionë metra katrorë dhe përfshin hotele, hapësira tregtare dhe rezidenciale, me synim krijimin e një zone moderne dhe të përshtatshme për miliona vizitorë.
Sipas planit të publikuar, projekti synon të ofrojë deri në 47,000 dhoma hoteli deri në vitin 2030. Fondi Sovran i Arabisë Saudite, PIF, e konsideron Rua Al Madinah një nga iniciativat kryesore për zhvillimin e Medinës dhe rritjen e kapacitetit të saj për vizitorë.

3. Qalb Jabal Uhud

Në zonën e malit Uhud po zhvillohet një projekt i orientuar drejt mirëqenies dhe turizmit shëndetësor.
Faza e parë parashikon një kompleks me kafene dhe restorante, klinika dhe një hapësirë në lartësi me pamje panoramike mbi Medinën.
Projekti synon të ndërthurë zhvillimin turistik me rëndësinë historike dhe fetare të zonës së Uhudit.

4. Multaqa Madinah

Multaqa Madinah është qendra tregtare dhe urbane e Knowledge Economic City.
Projekti përfshin bulevarde, një park publik prej rreth 45,000 metrash katrorë, restorante, kafene, hapësira argëtuese dhe një zonë të dedikuar trashëgimisë.
Synimi është që Multaqa të shndërrohet në një nga hapësirat kryesore të takimit për banorët dhe vizitorët e Medinës.

5. Jadat Al Alam Al Islami

Një tjetër projekt i rëndësishëm është Jadat Al Alam Al Islami, i shtrirë përgjatë King Abdulaziz Road, pranë stacionit të trenit të shpejtësisë së lartë Haramain.
Me një sipërfaqe prej rreth 1 milion metra katrorë, projekti synon të krijojë një destinacion ku prezantohen kultura dhe trashëgimia e botës islame në një hapësirë të përbashkët.

6. SEVEN Entertainment City

Në Medinë po zhvillohet edhe një destinacion i madh argëtimi nga SEVEN, kompani e lidhur me PIF.
Projekti, me investim prej rreth 1.3 miliardë rijalësh sauditë, ndodhet pranë King Fahd Central Park dhe ka rreth 84,000 metra katrorë sipërfaqe të ndërtuar.
Ai do të përfshijë zona për argëtim familjar, bowling, Discovery Adventures, Play-Doh, një kinema AMC dhe pista kartingu.
Meka: projekte të mëdha pranë Xhamisë së Shenjtë

7. King Salman Gate

Në Mekë, një nga projektet më ambicioze është King Salman Gate, i prezantuar në tetor 2025.
Projekti shtrihet pranë Mesxhidul-Haramit dhe parashikon deri në 12 milionë metra katrorë sipërfaqe të ndërtuar.
Sipas autoriteteve saudite, ai do të përfshijë ambiente banimi, hoteleri, tregti dhe hapësira kulturore, ndërsa planifikohen kapacitete për rreth 900,000 vende faljeje, brenda dhe jashtë objekteve. Projekti synon gjithashtu të përmirësojë qasjen në Xhaminë e Shenjtë dhe lëvizjen e vizitorëve.

8. Masar Makkah

Masar Makkah është një tjetër zhvillim i madh urban, me sipërfaqe prej rreth 1.25 milionë metra katrorë.
Projekti përfshin hotele, banim, hapësira tregtare, zona kulturore dhe sportive, si dhe rrugë të dedikuara për këmbësorët.
Ai lidhet me zonat qendrore të Mekës dhe me infrastrukturën e transportit, përfshirë sistemin e autobusëve Masar Bus Rapid Transit, i cili lidh stacionin e trenit Haramain me qendrën e qytetit.

9. Programi për zhvillimin e lagjeve të Mekës

Në janar 2026, Komisioni Mbretëror për Qytetin e Mekës dhe Vendet e Shenjta nisi një program për zhvillimin e lagjeve të paplanifikuara.
Një fazë e re, e nisur në qershor 2026, përfshin shtatë zona dhe mbulon më shumë se 4.4 milionë metra katrorë.
Investimi i parashikuar për këtë fazë është mbi 16.3 miliardë rijalë sauditë, ndërsa objektivi është përmirësimi i infrastrukturës, shërbimeve komunale, shëndetësore dhe sociale.

10. Thakher Makkah

Rreth një kilometër nga Mesxhidul-Harami shtrihet projekti Thakher Makkah, me sipërfaqe prej rreth 320,000 metrash katrorë.
Projekti parashikon rreth 100 parcela për hotele, banesa, dyqane dhe shërbime. Në të përfshihen edhe marka hotelerie si Radisson, Park Inn dhe Novotel.
Sipas zhvilluesit, vlera totale e projektit arrin rreth 26 miliardë rijalë sauditë.

11. Makkah Gate

Makkah Gate është një projekt i madh rezidencial i zhvilluar nga National Housing Company në pjesën perëndimore të Mekës, brenda kufirit të Haremit.
Projekti mbulon më shumë se 5 milionë metra katrorë dhe parashikon mbi 8,300 vila, shtëpi dhe apartamente, me kapacitet për më shumë se 38,000 banorë.
Në plan janë përfshirë edhe 38 parqe, me sipërfaqe totale prej më shumë se 730,000 metrash katrorë. Faza e parë parashikon mbi 2,300 njësi banimi.

12. Al Huda Park

Në rrugën e Unazës së Katërt të Mekës po zhvillohet Al Huda Park, një destinacion i ri tregtar dhe jetese.
Projekti përmban më shumë se 50,000 metra katrorë hapësira të disponueshme për qira dhe mbi 300 dyqane.
Sipas të dhënave të raportuara në një njoftim të kompanisë në tregun saudit, projekti ishte rreth 68 për qind i përfunduar në fund të prillit 2026 dhe hapja ishte planifikuar për tremujorin e parë të vitit 2027.

Një transformim që shkon përtej hotelerisë

Zhvillimet e reja në Mekë dhe Medinë nuk kufizohen vetëm te ndërtimi i hoteleve dhe akomodimit për pelegrinët. Planet përfshijnë edhe transportin, hapësirat publike, banimin, tregtinë, kulturën, argëtimin dhe përmirësimin e infrastrukturës urbane.
Në Medinë, për shembull, autoritetet saudite po zhvillojnë edhe rrjetin e infrastrukturës për këmbësorët dhe lidhjet me pika të rëndësishme fetare. Projekti Rua Al Madinah është pjesë e këtij transformimi më të gjerë urban.
Në të njëjtën kohë, projektet e reja synojnë të përballojnë rritjen e numrit të vizitorëve. PIF thotë se Rua Al Madinah është projektuar për të mbështetur një qytet që synon të presë rreth 23 milionë vizitorë në vit deri në vitin 2030, ndërsa SPA e lidh zhvillimin e Medinës me objektivin për të akomoduar deri në 30 milionë pelegrinë të Umres në vit.
Në këtë kuadër, projektet e reja në dy qytetet e shenjta përfaqësojnë një nga transformimet më të mëdha urbane të lidhura me përvojën e pelegrinëve, duke synuar që Meka dhe Medina të kenë kapacitete më të mëdha, infrastrukturë më moderne dhe shërbime më të integruara për miliona vizitorë nga e gjithë bota.